Wat is dat ronde dingetje boven die engel?

Yasmina, 5 verzorging, BSO

Angel-of-God

Wat is nu dat ronde dingetje rond het hoofd van heilige X of engel Y ? Het is een vraag die regelmatig gesteld wordt. Je ziet deze ronde schijven of ringen inderdaad telkens weer terug bij heiligenbeelden of -schilderijen. “Natuurlijk zijn dit niet zomaar rondjes of ringetjes, maar gaat het over wat we in christelijke traditie een aureool of ook wel nimbus noemen. Misschien heb je er ook al wel over gehoord met de Engelse benaming ‘halo’ (nu weet je meteen waar dat liedje van Beyonce met de gelijknamige titel over gaat).

Het is niet toevallig dat we deze telkens weer zien terugkomen bij heiligen of engelen, want de aureool is net een symbool van de heiligheid of goddelijkheid. Het maakt ons dus duidelijk dat de persoon die in een beeld of op een prent wordt uitgebeeld “heilig” is. Vooral in de Middeleeuwen was dit handig. Heel wat mensen konden in die tijd nog niet lezen, maar door de aanwezigheid van een aureool wist men dan toch dat het over een heilige ging.

De aureool is trouwens niet typisch christelijk, want ook ik andere levensbeschouwingen worden aureolen al dan niet in een andere vorm gebruikt om het goddelijke karakter van personen, wezens of goden te benadrukken. Zo komt het terug bij de Romeinse god Mithras, maar ook in het hindoeïsme en in afbeeldingen van profeten in sommige stromingen van de islam.

GoddevaderIn de christelijke traditie verschijnt de aureool zelfs pas vanaf de 5de eeuw. Oorspronkelijk werd hij enkel bij God en de engelen gebruikt, pas later worden ook apostelen en andere heiligen met een aureool afgebeeld. Meestal gebeurt dit in de vorm van een cirkel die achter of boven het hoofd zichtbaar is, maar ook andere vormen werden in de loop van de geschiedenis gebruikt. Zo zal God de Vader bijvoorbeeld vaak worden afgebeeld met een driehoekige aureool als symbool voor de Heilige Drievuldigheid.

olvHet is dus vooral een toevoeging van de kunstenaar die de heilige afbeeldt die ons iets wil duidelijk maken over de staat van de persoon in kwestie, veel eerder dan dat heiligen in werkelijkheid een aureool zouden hebben zweven boven hun hoofd. Toch is deze lichtkrans misschien niet helemaal uit de lucht gegrepen. Heel wat mensen die Maria zagen verschijnen, spreken immers van een licht dat van haar uit ging. Op de prent hieronder lijkt Maria bijvoorbeeld licht uit te stralen. De manier waarop Maria hier wordt afgebeeld is gebaseerd op een fragment uit de Bijbel dat je terugvindt in de openbaring van Johannes dat hoodstuk 12 vers 1:

 “Er verscheen in de hemel een indrukwekkend teken: een vrouw,
bekleed met de zon
, met de maan onder haar voeten en een krans van twaalf sterren op haar hoofd.”

Ook over andere heiligen lezen in het boek wijsheid hoofdstuk 5,15-16 het volgende :

   ” Maar de rechtvaardigen leven tot in eeuwigheid; de Heer zorgt voor hun loon, de Allerhoogste waakt over hun lot. Daarom ontvangen zij een schitterende kroon en een sierlijke diadeem uit de hand van de Heer…”

Wel gaat het misschien wat ver om uit deze twee citaten te concluderen dat we in werkelijkheid een echte aureool zullen krijgen wanneer we in de hemel komen. De citaten zijn waarschijnlijk vooral symbolisch te interpreteren. De aureolen in de kunst willen vooral benadrukken dat de heiligen een deel van het goddelijke licht reflecteren in de manier waarop ze geleefd hebben. Net zoals elke lamp gemaakt is om licht te geven, is elke mens geschapen om door het Goddelijke Licht bevangen te worden en het door te geven. Onze hoofdbekommernis moet dus niet zijn hoe een heilige er uit ziet, maar hoe we er één moeten worden.

Advertenties

Wat is het verschil tussen katholieken en protestanten?

“Wat is het verschil tussen katholieken en protestanten?”
Verschillende leerlingen, verzorging en organisatiehulp, BSO

Het is een vraag die regelmatig terugkomt. Ik behandel ze dan ook uitgebreid in het 6de jaar. Toch is ze niet zo gemakkelijk te beantwoorden.

Eenheid 

Het is vrij gemakkelijk om iets over de katholieke Kerk te zeggen, omdat die één structuur heeft. Je hebt weliswaar kleine verschillen van land tot land en van gemeenschap tot gemeenschap. Zo kan je bijvoorbeeld kleine verschillen merken bij het vieren van bepaalde feesten. Toch heeft elke katholiek  dezelfde leider en deelt hij dezelfde leer (geloofspunten). Bij protestanten is dat niet zo: er zijn wel meer dan 5000 verschillende soorten van protestantisme. Dat maakt het dus moeilijk om algemene uitspraken te doen. De eenheid is dus meteen al het eerste verschil. Ze is er wel binnen de katholieke Kerk , maar niet bij de protestanten.

Heilig

Het tweede verschil ligt hem in de heiligheid. Katholieken geloven dat de kerk heilig is, omdat de Heilige Geest er in werkt en de leden van de Kerk tot heiligheid brengt, onder meer door het toedienen van de sacramenten. Bij protestanten is dat vaak anders: ze geloven niet altijd dat de kerk op zich heilig is of dat ze nodig is om heilig te worden. Protestanten hebben buiten het doopsel dan ook meestal geen sacramenten zoals we die in de katholieke Kerk wel hebben. Protestanten geloven ook niet altijd in heiligen. Zelfs Maria wordt bijvoorbeeld door vele protestanten niet als heilig beschouwd. Je zal in de meeste protestantse gebedshuizen dus geen beelden (van heiligen) vinden, dit in tegenstelling tot katholieke kerken waar je wel heiligenbeelden vindt.

Algemeen

Een derde aspect is dat de katholieke kerk… katholiek is. Klinkt een beetje logisch natuurlijk, maar het heeft met de letterlijke betekenis van het woord ‘katholiek’ te maken. Katholiek betekent eigenlijk ‘algemeen’. Dat houdt in dat de Kerk voor iedereen gesticht is, ongeacht je afkomst, leeftijd, geslacht of achtergrond en dat de leer ook voor iedereen en over de hele wereld hetzelfde is. Bij protestantse gemeenschappen is dat over het algemeen ook zo, maar er zijn uitzonderingen: sommige gemeenschappen sluiten bijvoorbeeld mensen van joodse of Afrikaanse afkomst uit. Andere protestantse gemeenschappen verschillen sterk in geloofsleer naargelang hun vestigingsplaats op de wereld.

Apostolisch

Een vierde verschil ligt hem in het feit dat de katholieke Kerk apostolisch is. Ze is met andere woorden ontstaan uit de apostelen. Hun leer wordt nog altijd verkondigd onder de leiding van hun opvolgers. Deze opvolgers zijn de bisschoppen en de paus. Vele protestantse gemeenschappen hebben deze bisschoppen niet, of toch geen wettelijke opvolgers van de apostelen. Ook hebben protestanten vaak geen priesters, maar dominees. Deze zijn in tegenstelling tot priesters, meestal wel gehuwd of kunnen zelfs van het vrouwelijke geslacht zijn. Protestanten geloven ook niet alle geloofspunten die door de apostelen en hun opvolgers werden doorgegeven, want ze erkennen enkel de bijbel als geloofsbron.

Samengevat

De essentiële kenmerken van de katholieke Kerk zijn dat ze één, heilig, katholiek en apostolisch is. In protestantse gemeenschappen is er telkens minstens één van deze eigenschappen niet aanwezig waardoor ze voor de katholieke Kerk dus ook niet erkend worden als deel van de ware Kerk van Christus.

images