Wat zegt de Kerk over euthanasie?

Wat zegt de Kerk over euthanasie?
David A., 7 thuis en bejaardenzorg. BSO

Een goede vraag van David, één die zeker gezien de aard van zijn opleiding beantwoord moet worden.  Samengevat kun je zeggen dat de Kerk tegen euthanasie is omdat ze gelooft dat God en niet de mens over leven en dood moet beslissen. Toch is het goed dat we het fenomeen van dichterbij gaan bekijken, want alleen de algemene regel op zich zegt niet veel.

Als je over Euthanasie wil praten moet je eigenlijk eerst het begrip verklaren. Het woord ‘euthanasie’ betekent eigenlijk ‘de goede dood’.  Is de Kerk dan tegen een goede dood? … Nee, maar daar ligt juist het probleem: een goede dood is in de ogen van een katholiek niet hetzelfde als wat het voor een niet-gelovige westerse mens is. Voor de niet-gelovigen is een goede dood vooral een dood zonder lijden: bijvoorbeeld plots sterven in je slaap. Voor gelovigen sterf je daarentegen een goede dood wanneer je voordat je  sterft je hebt kunnen verzoenen met God. Als je dus voor je stervensuur hebt kunnen biechten en de laatste sacramenten hebt ontvangen bijvoorbeeld. Een goede dood kan volgens gelovigen dus ook wanneer men wel lijdt. Het lijden kan ons zelfs in staat stellen om dichter bij God te komen en ons met God verbonden te voelen: ook Christus leed erg tijdens de laatste uren voor Zijn dood. Het kan ook een manier zijn om ons tot inzicht te doen komen of een manier om boete te doen.

Toch betekent dit niet dat we het lijden moeten zoeken, of niets mogen doen om lijden tegen te gaan. Ook Christus liet zich troosten en verzorgen door de Heilige Veronica op weg naar het kruis en de Kerk heeft zich in heel de geschiedenis altijd voor de lijdende mensen ingezet. Het bestrijden van lijden van anderen is zowat de belangrijkste taak van een Christen en misschien ook wel het beste antwoord op euthanasie. Heel wat mensen die vragen om euthanasie vragen eigenlijk vooral om van het lijden verlost te worden en om troost. Het komt ook vaker voor bij eenzame mensen die niet met de liefde en zorg worden omringd , die ze eigenlijk als mens verdienen. Net zoals bij zelfmoord is het in de eerste plaats dus een hulpkreet en niet een verlangen om dood te zijn. Er echt zijn voor lijdende mensen, met liefde en aandacht, is dus essentieel. Daarnaast mag natuurlijk het lijden ook worden weggenomen of verlicht door pijnstillers, zelfs wanneer deze het leven korter zouden maken (zolang ze maar niet rechtstreeks leiden tot de dood, zoals bijvoorbeeld een zware overdosis morfine, waardoor een patiënt plots zou sterven). Ook palliatieve sedatie, waarbij de patiënt in een kunstmatige coma wordt gebracht om de pijn te verzachten, is toegestaan.

De kwestie ‘euthanasie’ is eigenlijk steeds ingewikkelder geworden. Dat heeft veel te maken met de moderne geneeskunde. Mensen worden veel ouder en kunnen langer in leven gehouden worden, wat natuurlijk positief is. Langs de andere kant kan het er ook voor zorgen dat het lijden van de mens langer aansleept en dat er soms sprake is van therapeutische hardnekkigheid.  Hierover spreken we wanneer men koste wat het kost een leven wil rekken waarvan de situatie toch uitzichtloos is. Stel je bijvoorbeeld persoon X voor. X heeft een zware, ver gevorderde vorm van kanker. Hij zal hoogstwaarschijnlijk een pijnlijke dood sterven binnen enkele weken. X heeft ook een hoge kans op hartaanvallen, waaraan hij kan sterven. Wanneer nu een dokter zou beslissen om X een pacemaker te geven om deze hartaanvallen op te vangen, spreken we over therapeutische hardnekkigheid. Hij laat iemand immers een operatie voor een pacemaker ondergaan, die enkel zijn doodstrijd zal verlengen. De Kerk is dan ook erg tegen therapeutische hardnekkigheid gekant en het is in België bij wet verboden

De Kerk maakt zich vele zorgen in verband met euthanasie.  Vooral omdat het de zwakkeren in de maatschappij erg kwetsbaar maakt. Mensen die eenzaam zijn zouden er sneller voor kunnen kiezen. Arme mensen zouden in een positie kunnen komen waarop ze  niet meer durven kiezen voor een lange ziekenhuisopname die veel duurder is dan euthanasie omdat ze hun nabestaanden willen sparen.  Daarnaast is het ook zo dat de wet op euthanasie steeds losser wordt. Het gevaar bestaat dat nu ook mensen die psychisch lijden in de vorm van zware depressies  euthanasie zullen kunnen gebruiken als medisch begeleide zelfmoord. Tot slot maakt de kerk zich nog het meeste zorgen over zij die gekozen hebben voor euthanasie, want wat gebeurt er met hen in het leven na de dood? Ook op dat vlak zijn er veel overeenkomsten met mensen die zelfmoord plegen.

Laat ons dus als christenen in het algemeen en voor mensen die net zoals David kiezen voor een carrière in de zorgsector in het bijzonder vooral onze aandacht vestigen op het verminderen van het lijden, op empathie en op echte zorg want het is onze taak om te tonen dat je mensen niet met de dood behandelt, maar met liefde.

Afbeelding

Advertenties

Ga je naar de hel als je zelfmoord pleegt?

Ga je naar de hel als je zelfmoord pleegt?
Eline, 5 verzorging BSO

Opnieuw een goeie vraag die op het eerste zicht gemakkelijk te beantwoorden is. In de tien geboden lezen we bij het vijfde gebod dat moord een ernstige zonde is en daartoe behoort dus ook zelfmoord. Normaal gezien is het antwoord dus ja. Je pleegt een moord, namelijk op jezelf en bovendien kan je hiervoor geen vergiffenis meer vragen omdat je natuurlijk dood bent. Je sterft dan niet in vriendschap met God en dat betekent dat je naar de hel gaat. Toch is de realiteit bij zelfmoord vaak helemaal anders en niet zo zwart-wit als je zou denken. Het antwoord op de vraag is dus niet eenzijdig “ja”, maar eerder “niet persé”.

Uit het vorige bericht op deze blog over het vagevuur weten jullie al dat iemand pas naar de hel gaat als hij sterft en niet in vriendschap is met God. Hij heeft zich dan door het plegen van een doodzonde  van God afgekeerd zonder daar enige vorm van spijt over te hebben.  We spreken echter pas van een doodzonde wanneer de zonde vrijwillig gebeurt met volledig bewustzijn van de zonde en wanneer het om een ernstige zaak gaat. Moord is zeker een ernstige zaak en voldoet in dat opzicht zeker aan de eigenschappen van een doodzonde, maar bij zelfmoord is het niet altijd duidelijk of de zelfmoordenaar volledige bij bewustzijn is. In de catechismus van de Kerk lezen we er het volgende over:

“Zware psychische storingen, angst of ernstige vrees voor beproevingen, lijden of foltering, kunnen de verantwoordelijkheid van de zelfmoordenaar verminderen.”

In dat geval gaat het dus niet meer om een doodzonde. Het kan dan zijn dat de zelfmoordenaar dus niet naar de hel gaat, maar toch in het vagevuur terecht komt. We mogen volgens de kerk niet wanhopen over wat er met onze naasten gebeurt die zelfmoord gepleegd hebben. God kan langs verschillende wegen, die alleen Hij kent, de persoon in kwestie nog een kans geven als Hij dat nodig vindt. We moeten dus vooral voor hen bidden.Verder moeten we als christenen ook voorkomen dat mensen naar zelfmoord gaan grijpen omdat ze geen andere uitweg vinden. Mensen die het moeilijk hebben worden beter zoveel mogelijk met raad en troost bijgestaan. Het zou maar al te gemakkelijk zijn om iemand met problemen aan zijn lot over te laten en hem op de koop toe de veroordelen wanneer hij uiteindelijk zelfmoord pleegt.

Wel beschouwt de Kerk zelfmoord als een ernstige doodzonde als ze bewust en vrijwillig gebeurt. We plegen dan een zonde tegenover God. We kregen het leven van Hem toevertrouwd en het is niet aan ons om het te vernietigen wanneer we dat willen. Verder is het ook een zonde tegenover onszelf en onze omgeving. Door de zelfmoord brengen veroorzaken we in onze omgeving veel pijn en verdriet. Het is bovendien ook een slecht voorbeeld voor anderen. Het zou zo niet de eerste keer zijn dat mensen zelfmoord plegen nadat hun idool het voordeed.

Het is dus helemaal niet zo dat zelfmoordenaars allemaal en zonder uitzondering naar de hel gaan. Het is ook niet onze taak om daar over te oordelen. We moeten als katholieken vooral onze medemens helpen zodat hij niet tot deze keuze komt. Wanneer er toch iemand zichzelf  het leven ontneemt mogen we niet wanhopen, maar moeten we voor de ziel van de zelfmoordenaar bidden.

 

Afbeelding