Bestaat de Duivel echt?

Melissa H., leerling 6 verzorging, BSO

De Duivel, ook wel Lucifer, Satan of nog anders genoemd, speelt geen onbelangrijke rol in het christendom, het is dus wel goed om te weten of hij nu wel of niet echt bestaat.picture-6

In tegenstelling tot wat beweerd wordt, moeten we Satan zeker niet enkel als symbool zien van het kwaad, maar is hij een bestaande entiteit. De Duivel bestaat en wil ons kwaad doen, dat heeft ook Paus Franciscus al meermaals gezegd. In een homilie op 30 oktober 2014 zei hij bijvoorbeeld nog:

” Deze generatie en vele anderen, geloven dat de duivel een mythe is, een figuur, een idee, het idee van het kwaad, maar de Duivel is echt en we moeten hem bestrijden”.

Ook toen hij nog kardinaal was in 2010 zei hij:

“Ik geloof dat de Duivel bestaat en zijn grootste overwinning in deze tijd is dat hij ons heeft doen geloven dat hij niet echt is.”

De paus is natuurlijk niet de enige die Satan als een werkelijkheid beschouwd, ook andere kerkgeleerden uit de gehele geschiedenis en niet te vergeten Christus zelf, spreken over de duivel als een realiteit. Het bestaan van de Duivel is dan ook een onderdeel van de katholieke leer.

Als de Duivel bestaat, waar komt hij dan vandaan en hoe ziet hij eruit? In de tekeningen die we van de duivel zien heeft hij vaak horens en bokkenpoten. Deze manier van afbeelden is afgeleid van Pan, een figuur uit de Griekse Mythologie. Hij was ondermeer de god van het woud en van de dierlijke instincten. In de bossen zou hij heel wat mensen en dieren angst hebben aangejaagd. Het woord pan-iek zou hierop bijvoorbeeld gebaseerd zijn. Dat de Duivel heel wat mensen, net zoals Pan angst inboezemt, zou een verklaring kunnen zijn dat hij met dezelfde kenmerken wordt afgebeeld, maar dat is slechts een van de vele verklaringen. Vaak zien we hem ook met een drietand en ook dit symbool is aan Griekse goden ontleend. Zowel Zeus, Poseidon, maar misschien belangrijker ook Hades, de god van de onderwereld (hel) werden met met dit attribuut afgebeeld. De duivel wordt trouwens ook nog op heel wat andere manieren afgebeeld, de ene al wat angstaanjagender dan de andere. Dat terwijl eigenlijk elke afbeelding van de duivel op voorhand al onjuist is omwille van het simpele feit dat hij geen lichaam en dus ook geen uiterlijk heeft.

In de schoolcatechismus, die vooral bij onze grootouders bekend zal zijn, kon je lezen dat de Duivel oorspronkelijk een engel was, meer bepaald de engel van het licht, “Lucifer” genaamd. Hij heeft dus niet echt een lichaam (ook nu niet), maar is net zoals de andere engelen een geest, zonder lichaam.

duivel

Natuurlijk is hij geen goede engel gebleven, hij kwam in opstand tegen God, samen met één derde van alle engelen. Deze werden demonen, slechte engelen met andere woorden. De reden van hun opstand is minder gekend, maar sommige theologen vermoeden dat de Duivel het niet kon verkroppen dat God de mens zou gaan scheppen en hen lief zou hebben, meer nog, dat Hij ook mens wilde worden in Christus om ons te redden. Dat zou dan met zich meebrengen dat de engelen voor de mens zouden moeten buigen. Omdat de Duivel de mens als minderwaardig beschouwde kon hij dit niet aanvaarden en kwam hij in opstand. Hij werd echter verslagen en uit de hemel verdreven. Of het daadwerkelijk zo is gelopen is een beetje gissen, maar wat wel vaststaat is dat de Duivel de mens haat. Hij is jaloers op de mens en wil ons kwaad doen, ook dat is in de catechismus te lezen.

43. Trachten de duivelen ons kwaad te doen?

Ja, de duivelen trachten ons kwaad te doen, uit haat tegen God en uit nijd tegen de mensen, vooral door ons tot zonde te bekoren; maar zij kunnen ons niet tot zonde brengen zonder onze vrije toestemming.

De duivel wil ons verleiden tot de zonde omdat hij het niet kan verdragen dat we gelukkig worden. Het liefst van al wil hij ons eeuwig zien lijden, afgeschermd van Gods liefde. Hij wil ons met andere woorden dus allemaal in de hel, volledig van Gods liefde afgekeerd. Al vanaf het begin van de schepping (denk aan het verhaal van Adam en Eva met Satan als de slang) wil hij ons door zijn verleidingen van God wegbrengen. Sluw als hij is doet hij dit natuurlijk vooral geleidelijk aan, zodat we er vrijwillig in trappen en ons meer en meer van God verwijderen. Volgens Franciscus werkt de Duivel in drie stappen. Eerst plant hij het kwaad in ons, het idee, een verleiding. Dan voedt hij het, laat het groeien en overgaan op anderen. Tot slot wordt het zo groot en is het kwaad zo verspreid over de samenleving dat we het gaan aanvaarden en rechtvaardigen.

Het moet niet verbazen dat de paus ons zo vaak wil duidelijk maken dat de Duivel wel degelijk bestaat. Als we ons bewust zijn van de Duivel, zullen we van nature ook meer op onze hoede zijn voor zijn verleidingen. We moeten ons altijd afvragen wat goed is en kwaad. God wil dat we allemaal gered worden, dat we de Weg van zijn liefde kennen. We moeten ons dus steeds de vraag stellen, wat is het wat God wil en dat doen we door naar het evangelie te kijken en naar de handelingen van Christus, niet door mee te lopen met wat de maatschappij op dat moment aanvaardbaar vindt.