Bestaat de Duivel echt?

Melissa H., leerling 6 verzorging, BSO

De Duivel, ook wel Lucifer, Satan of nog anders genoemd, speelt geen onbelangrijke rol in het christendom, het is dus wel goed om te weten of hij nu wel of niet echt bestaat.picture-6

In tegenstelling tot wat beweerd wordt, moeten we Satan zeker niet enkel als symbool zien van het kwaad, maar is hij een bestaande entiteit. De Duivel bestaat en wil ons kwaad doen, dat heeft ook Paus Franciscus al meermaals gezegd. In een homilie op 30 oktober 2014 zei hij bijvoorbeeld nog:

” Deze generatie en vele anderen, geloven dat de duivel een mythe is, een figuur, een idee, het idee van het kwaad, maar de Duivel is echt en we moeten hem bestrijden”.

Ook toen hij nog kardinaal was in 2010 zei hij:

“Ik geloof dat de Duivel bestaat en zijn grootste overwinning in deze tijd is dat hij ons heeft doen geloven dat hij niet echt is.”

De paus is natuurlijk niet de enige die Satan als een werkelijkheid beschouwd, ook andere kerkgeleerden uit de gehele geschiedenis en niet te vergeten Christus zelf, spreken over de duivel als een realiteit. Het bestaan van de Duivel is dan ook een onderdeel van de katholieke leer.

Als de Duivel bestaat, waar komt hij dan vandaan en hoe ziet hij eruit? In de tekeningen die we van de duivel zien heeft hij vaak horens en bokkenpoten. Deze manier van afbeelden is afgeleid van Pan, een figuur uit de Griekse Mythologie. Hij was ondermeer de god van het woud en van de dierlijke instincten. In de bossen zou hij heel wat mensen en dieren angst hebben aangejaagd. Het woord pan-iek zou hierop bijvoorbeeld gebaseerd zijn. Dat de Duivel heel wat mensen, net zoals Pan angst inboezemt, zou een verklaring kunnen zijn dat hij met dezelfde kenmerken wordt afgebeeld, maar dat is slechts een van de vele verklaringen. Vaak zien we hem ook met een drietand en ook dit symbool is aan Griekse goden ontleend. Zowel Zeus, Poseidon, maar misschien belangrijker ook Hades, de god van de onderwereld (hel) werden met met dit attribuut afgebeeld. De duivel wordt trouwens ook nog op heel wat andere manieren afgebeeld, de ene al wat angstaanjagender dan de andere. Dat terwijl eigenlijk elke afbeelding van de duivel op voorhand al onjuist is omwille van het simpele feit dat hij geen lichaam en dus ook geen uiterlijk heeft.

In de schoolcatechismus, die vooral bij onze grootouders bekend zal zijn, kon je lezen dat de Duivel oorspronkelijk een engel was, meer bepaald de engel van het licht, “Lucifer” genaamd. Hij heeft dus niet echt een lichaam (ook nu niet), maar is net zoals de andere engelen een geest, zonder lichaam.

duivel

Natuurlijk is hij geen goede engel gebleven, hij kwam in opstand tegen God, samen met één derde van alle engelen. Deze werden demonen, slechte engelen met andere woorden. De reden van hun opstand is minder gekend, maar sommige theologen vermoeden dat de Duivel het niet kon verkroppen dat God de mens zou gaan scheppen en hen lief zou hebben, meer nog, dat Hij ook mens wilde worden in Christus om ons te redden. Dat zou dan met zich meebrengen dat de engelen voor de mens zouden moeten buigen. Omdat de Duivel de mens als minderwaardig beschouwde kon hij dit niet aanvaarden en kwam hij in opstand. Hij werd echter verslagen en uit de hemel verdreven. Of het daadwerkelijk zo is gelopen is een beetje gissen, maar wat wel vaststaat is dat de Duivel de mens haat. Hij is jaloers op de mens en wil ons kwaad doen, ook dat is in de catechismus te lezen.

43. Trachten de duivelen ons kwaad te doen?

Ja, de duivelen trachten ons kwaad te doen, uit haat tegen God en uit nijd tegen de mensen, vooral door ons tot zonde te bekoren; maar zij kunnen ons niet tot zonde brengen zonder onze vrije toestemming.

De duivel wil ons verleiden tot de zonde omdat hij het niet kan verdragen dat we gelukkig worden. Het liefst van al wil hij ons eeuwig zien lijden, afgeschermd van Gods liefde. Hij wil ons met andere woorden dus allemaal in de hel, volledig van Gods liefde afgekeerd. Al vanaf het begin van de schepping (denk aan het verhaal van Adam en Eva met Satan als de slang) wil hij ons door zijn verleidingen van God wegbrengen. Sluw als hij is doet hij dit natuurlijk vooral geleidelijk aan, zodat we er vrijwillig in trappen en ons meer en meer van God verwijderen. Volgens Franciscus werkt de Duivel in drie stappen. Eerst plant hij het kwaad in ons, het idee, een verleiding. Dan voedt hij het, laat het groeien en overgaan op anderen. Tot slot wordt het zo groot en is het kwaad zo verspreid over de samenleving dat we het gaan aanvaarden en rechtvaardigen.

Het moet niet verbazen dat de paus ons zo vaak wil duidelijk maken dat de Duivel wel degelijk bestaat. Als we ons bewust zijn van de Duivel, zullen we van nature ook meer op onze hoede zijn voor zijn verleidingen. We moeten ons altijd afvragen wat goed is en kwaad. God wil dat we allemaal gered worden, dat we de Weg van zijn liefde kennen. We moeten ons dus steeds de vraag stellen, wat is het wat God wil en dat doen we door naar het evangelie te kijken en naar de handelingen van Christus, niet door mee te lopen met wat de maatschappij op dat moment aanvaardbaar vindt.

Advertenties

Wat is dat ronde dingetje boven die engel?

Yasmina, 5 verzorging, BSO

Angel-of-God

Wat is nu dat ronde dingetje rond het hoofd van heilige X of engel Y ? Het is een vraag die regelmatig gesteld wordt. Je ziet deze ronde schijven of ringen inderdaad telkens weer terug bij heiligenbeelden of -schilderijen. “Natuurlijk zijn dit niet zomaar rondjes of ringetjes, maar gaat het over wat we in christelijke traditie een aureool of ook wel nimbus noemen. Misschien heb je er ook al wel over gehoord met de Engelse benaming ‘halo’ (nu weet je meteen waar dat liedje van Beyonce met de gelijknamige titel over gaat).

Het is niet toevallig dat we deze telkens weer zien terugkomen bij heiligen of engelen, want de aureool is net een symbool van de heiligheid of goddelijkheid. Het maakt ons dus duidelijk dat de persoon die in een beeld of op een prent wordt uitgebeeld “heilig” is. Vooral in de Middeleeuwen was dit handig. Heel wat mensen konden in die tijd nog niet lezen, maar door de aanwezigheid van een aureool wist men dan toch dat het over een heilige ging.

De aureool is trouwens niet typisch christelijk, want ook ik andere levensbeschouwingen worden aureolen al dan niet in een andere vorm gebruikt om het goddelijke karakter van personen, wezens of goden te benadrukken. Zo komt het terug bij de Romeinse god Mithras, maar ook in het hindoeïsme en in afbeeldingen van profeten in sommige stromingen van de islam.

GoddevaderIn de christelijke traditie verschijnt de aureool zelfs pas vanaf de 5de eeuw. Oorspronkelijk werd hij enkel bij God en de engelen gebruikt, pas later worden ook apostelen en andere heiligen met een aureool afgebeeld. Meestal gebeurt dit in de vorm van een cirkel die achter of boven het hoofd zichtbaar is, maar ook andere vormen werden in de loop van de geschiedenis gebruikt. Zo zal God de Vader bijvoorbeeld vaak worden afgebeeld met een driehoekige aureool als symbool voor de Heilige Drievuldigheid.

olvHet is dus vooral een toevoeging van de kunstenaar die de heilige afbeeldt die ons iets wil duidelijk maken over de staat van de persoon in kwestie, veel eerder dan dat heiligen in werkelijkheid een aureool zouden hebben zweven boven hun hoofd. Toch is deze lichtkrans misschien niet helemaal uit de lucht gegrepen. Heel wat mensen die Maria zagen verschijnen, spreken immers van een licht dat van haar uit ging. Op de prent hieronder lijkt Maria bijvoorbeeld licht uit te stralen. De manier waarop Maria hier wordt afgebeeld is gebaseerd op een fragment uit de Bijbel dat je terugvindt in de openbaring van Johannes dat hoodstuk 12 vers 1:

 “Er verscheen in de hemel een indrukwekkend teken: een vrouw,
bekleed met de zon
, met de maan onder haar voeten en een krans van twaalf sterren op haar hoofd.”

Ook over andere heiligen lezen in het boek wijsheid hoofdstuk 5,15-16 het volgende :

   ” Maar de rechtvaardigen leven tot in eeuwigheid; de Heer zorgt voor hun loon, de Allerhoogste waakt over hun lot. Daarom ontvangen zij een schitterende kroon en een sierlijke diadeem uit de hand van de Heer…”

Wel gaat het misschien wat ver om uit deze twee citaten te concluderen dat we in werkelijkheid een echte aureool zullen krijgen wanneer we in de hemel komen. De citaten zijn waarschijnlijk vooral symbolisch te interpreteren. De aureolen in de kunst willen vooral benadrukken dat de heiligen een deel van het goddelijke licht reflecteren in de manier waarop ze geleefd hebben. Net zoals elke lamp gemaakt is om licht te geven, is elke mens geschapen om door het Goddelijke Licht bevangen te worden en het door te geven. Onze hoofdbekommernis moet dus niet zijn hoe een heilige er uit ziet, maar hoe we er één moeten worden.

Met wie hebben de kinderen van Adam en Eva zich voortgeplant?

Met wie hebben de kinderen van Adam en Eva zich voortgeplant?

Kelly en Natacha, 5 Organisatiehulp, bso

Hoe zat dat nu eigenlijk? Adam en Eva waren de eerste mensen, die door God werden geschapen. Ze kregen na Kain en Abel nog heel wat kinderen, maar hoe ging het dan verder? Schiep God nog wat mensen zodat ook zij zich konden voorplanten of deden ze dat met elkaar? Als dat het geval is, spreken we over incest, wat toch eigenlijk niet mag.

Hoewel het scheppingsverhaal dat we in de Bijbel kunnen lezen door ons als katholieken niet letterlijk moet genomen worden, geloven we toch wel dat de hele mensheid afstamt van Adam en Eva. Dat betekent dus ook dat hun eerste kinderen binnen het gezin op zoek moesten naar een partner om zich voort te planten en dus technisch gezien incest pleegden.

De Kerk is tegenwoordig echter heel strikt in zijn wetgeving en incest is duidelijk verboden. Niet alleen broer en zus, maar ook andere dichte familieleden, mogen volgens het kerkelijk recht niet met elkaar trouwen en dus ook geen gemeenschap hebben.
Toch gingen de kinderen van Adam en Eva niet in de fout. Het verbod op incest kwam pas vele jaren na de tijd van Adam en Eva. Het werd door God zelf opgelegd toen er al lang genoeg mensen waren om buiten de dichte familie een partner te zoeken. Hij gaf Mozes toen de volgende leefregel:

“De schaamte van uw zuster, een dochter van uw vader of van uw moeder, in uw familie of daarbuiten geboren, mag u niet ontbloten.”
(Lev 18:9)

Hiermee wordt dus in Bijbelse bewoordingen verklaard dat seksualiteit binnen dezelfde familie uitgesloten is. Daarmee neemt God de mensheid op zich in bescherming, want verscheidenheid in genen sterkt de mensheid tegen gevaren zoals ziekten en het verkleint de kans dat genetische afwijkingen zich manifesteren en zo negatieve lichamelijke of geestelijke gevolgen kunnen hebben voor kinderen. Kinderen van verwante ouders hebben immers meer kans om misvormd of bijvoorbeeld met leerproblemen geboren te worden, omdat ze uit te gelijkaardige genen voortkomen. (Hoe dit biologisch in elkaar zit lees je hier)

Of er nu ook bij de kinderen van Adam en Eva baby’s met een afwijking werden geboren is niet zeker. Ze worden alleszins niet vermeld in de Bijbel. Misschien was de kwaliteit van de genen ook iets beter aan het begin van de mensheid en doken afwijkende genen pas later in onze ontwikkeling op, maar ook dat is dus niet zeker.

Samengevat moesten de kinderen van Adam en Eva dus inderdaad binnen het gezin op zoek naar een partner om zich voort te planten. Toch zondigden ze hiermee niet, want incest werd pas een hele tijd later verboden en dat is het nu nog steeds.

Afbeelding

Wat zegt de Kerk over euthanasie?

Wat zegt de Kerk over euthanasie?
David A., 7 thuis en bejaardenzorg. BSO

Een goede vraag van David, één die zeker gezien de aard van zijn opleiding beantwoord moet worden.  Samengevat kun je zeggen dat de Kerk tegen euthanasie is omdat ze gelooft dat God en niet de mens over leven en dood moet beslissen. Toch is het goed dat we het fenomeen van dichterbij gaan bekijken, want alleen de algemene regel op zich zegt niet veel.

Als je over Euthanasie wil praten moet je eigenlijk eerst het begrip verklaren. Het woord ‘euthanasie’ betekent eigenlijk ‘de goede dood’.  Is de Kerk dan tegen een goede dood? … Nee, maar daar ligt juist het probleem: een goede dood is in de ogen van een katholiek niet hetzelfde als wat het voor een niet-gelovige westerse mens is. Voor de niet-gelovigen is een goede dood vooral een dood zonder lijden: bijvoorbeeld plots sterven in je slaap. Voor gelovigen sterf je daarentegen een goede dood wanneer je voordat je  sterft je hebt kunnen verzoenen met God. Als je dus voor je stervensuur hebt kunnen biechten en de laatste sacramenten hebt ontvangen bijvoorbeeld. Een goede dood kan volgens gelovigen dus ook wanneer men wel lijdt. Het lijden kan ons zelfs in staat stellen om dichter bij God te komen en ons met God verbonden te voelen: ook Christus leed erg tijdens de laatste uren voor Zijn dood. Het kan ook een manier zijn om ons tot inzicht te doen komen of een manier om boete te doen.

Toch betekent dit niet dat we het lijden moeten zoeken, of niets mogen doen om lijden tegen te gaan. Ook Christus liet zich troosten en verzorgen door de Heilige Veronica op weg naar het kruis en de Kerk heeft zich in heel de geschiedenis altijd voor de lijdende mensen ingezet. Het bestrijden van lijden van anderen is zowat de belangrijkste taak van een Christen en misschien ook wel het beste antwoord op euthanasie. Heel wat mensen die vragen om euthanasie vragen eigenlijk vooral om van het lijden verlost te worden en om troost. Het komt ook vaker voor bij eenzame mensen die niet met de liefde en zorg worden omringd , die ze eigenlijk als mens verdienen. Net zoals bij zelfmoord is het in de eerste plaats dus een hulpkreet en niet een verlangen om dood te zijn. Er echt zijn voor lijdende mensen, met liefde en aandacht, is dus essentieel. Daarnaast mag natuurlijk het lijden ook worden weggenomen of verlicht door pijnstillers, zelfs wanneer deze het leven korter zouden maken (zolang ze maar niet rechtstreeks leiden tot de dood, zoals bijvoorbeeld een zware overdosis morfine, waardoor een patiënt plots zou sterven). Ook palliatieve sedatie, waarbij de patiënt in een kunstmatige coma wordt gebracht om de pijn te verzachten, is toegestaan.

De kwestie ‘euthanasie’ is eigenlijk steeds ingewikkelder geworden. Dat heeft veel te maken met de moderne geneeskunde. Mensen worden veel ouder en kunnen langer in leven gehouden worden, wat natuurlijk positief is. Langs de andere kant kan het er ook voor zorgen dat het lijden van de mens langer aansleept en dat er soms sprake is van therapeutische hardnekkigheid.  Hierover spreken we wanneer men koste wat het kost een leven wil rekken waarvan de situatie toch uitzichtloos is. Stel je bijvoorbeeld persoon X voor. X heeft een zware, ver gevorderde vorm van kanker. Hij zal hoogstwaarschijnlijk een pijnlijke dood sterven binnen enkele weken. X heeft ook een hoge kans op hartaanvallen, waaraan hij kan sterven. Wanneer nu een dokter zou beslissen om X een pacemaker te geven om deze hartaanvallen op te vangen, spreken we over therapeutische hardnekkigheid. Hij laat iemand immers een operatie voor een pacemaker ondergaan, die enkel zijn doodstrijd zal verlengen. De Kerk is dan ook erg tegen therapeutische hardnekkigheid gekant en het is in België bij wet verboden

De Kerk maakt zich vele zorgen in verband met euthanasie.  Vooral omdat het de zwakkeren in de maatschappij erg kwetsbaar maakt. Mensen die eenzaam zijn zouden er sneller voor kunnen kiezen. Arme mensen zouden in een positie kunnen komen waarop ze  niet meer durven kiezen voor een lange ziekenhuisopname die veel duurder is dan euthanasie omdat ze hun nabestaanden willen sparen.  Daarnaast is het ook zo dat de wet op euthanasie steeds losser wordt. Het gevaar bestaat dat nu ook mensen die psychisch lijden in de vorm van zware depressies  euthanasie zullen kunnen gebruiken als medisch begeleide zelfmoord. Tot slot maakt de kerk zich nog het meeste zorgen over zij die gekozen hebben voor euthanasie, want wat gebeurt er met hen in het leven na de dood? Ook op dat vlak zijn er veel overeenkomsten met mensen die zelfmoord plegen.

Laat ons dus als christenen in het algemeen en voor mensen die net zoals David kiezen voor een carrière in de zorgsector in het bijzonder vooral onze aandacht vestigen op het verminderen van het lijden, op empathie en op echte zorg want het is onze taak om te tonen dat je mensen niet met de dood behandelt, maar met liefde.

Afbeelding

Waarom houden ze geen popconcerten in de kerk ?

Waarom houden ze geen popconcerten in de kerk? Dan zouden er toch meer jongeren komen?

 David, 7 thuis- en bejaardenzorg, BSO

 De kerken in ons land zijn ’s zondags vooral gevuld met mensen boven de vijftig jaar oud. Jongeren zie je niet of heel weinig. David vroeg zich daarom af of popmuziek de jeugd niet opnieuw naar de kerk zou brengen. Misschien geen slecht idee op het eerste gezicht, maar klopt dat wel?

Om dat te kunnen weten, moet je natuurlijk eerst iets weten over muziek in de kerk. Jullie weten waarschijnlijk allemaal wel dat er wel degelijk muziek gebruikt wordt in de kerk. Deze muziek is er echter niet om de mis voor ons “plezant” te maken, de priester tijd te geven om uit te blazen of om een beetje afwisseling te hebben tijdens de viering. Het heeft vooral als doel om ons te helpen het bidden mooier en inniger te maken. De Heilige Augustinus zei al dat wie zingt, twee keer bidt. Muziek kan er ook voor zorgen dat we dieper geraakt worden door wat er in de mis gebeurt. Dat is eigenlijk een beetje hetzelfde als muziek in films of games. Door de achtergrondmuziek worden de spannende momenten nog spannender en worden de emotionele momenten extra emotioneel. Dit wil ook zeggen dat de muziek die je gebruikt moet passen bij de emotie die je wil versterken. Wanneer je in het computerspel “Medal of Honor” als soldaat deelneemt aan de landing in Normandië, speelt op de achtergrond niet de muziek van “Tetris” , wat de sfeer zou verpesten. We kunnen ons dus afvragen of popmuziek in de kerk, wel de juiste gevoelens bij ons zou oproepen en ons zou helpen bij het bidden. Daarbij komt ook nog eens dat de teksten van vele popliedjes meestal niet tot God gericht zijn, maar eerder tot “wereldse dingen” zoals geld, populariteit of onkuisheid. Verder zijn er wel mooie liedjes over liefde, maar die gaan dan eerder over de liefde voor een partner en niet over de liefde voor God of de medemens in het algemeen. Ook op het vlak van teksten worden we dus niet meteen dichter bij God gebracht.Wanneer teksten wel gepast zijn,zoals bijvoorbeeld het geval kan zijn bij gospel, mogen deze liedjes gebruikt worden, zolang de muziek gepast is en de aandacht niet wegnemen van God of ons gebed.

Op zich is het zeker niet verboden om moderne muziek te gebruiken in de kerk of tijdens de viering, maar muziek moet er in de eerste plaats zijn om ons tijdens de viering dichter bij God te brengen door de gevoelens die het bij ons oproept. Muziek mogen we dus in de eerste plaats niet gebruiken als doel op zich, om meer mensen naar de kerk te lokken of om ons even te ontspannen tijdens de misviering.
Je zou je dan de vraag kunnen stellen of we na de misviering de kerk niet zouden kunnen gebruiken als concertzaal om popmuziek te spelen en zo jongeren dichter bij de kerk te brengen, maar ook dat is niet de bedoeling. De kerk is een huis van God, waarin God zelf aanwezig is in het tabernakel. Wie er binnengaat zou dat moeten doen omdat hij zich naar God wil richten en niet om zich te richten tot een zanger of ander idool. Het zou ook andere negatieve gevolgen hebben: stel je maar eens voor hoe de kerkvloer er na zo’n concert zou uitzien (vertrapte plastieken bierbekers inbegrepen). Het is verder dan ook maar de vraag of dit initiatief de jongeren ook na het concert naar de kerk zou brengen.

David is in ieder geval niet de eerste met het idee, want er zijn al heel wat mensen geweest die op dit vlak experimenten hebben gedaan, vooral dan in de late jaren ’60 en in de jaren ’70. Er werden dan wel eens pop-missen gehouden om de jongeren aan te sporen om naar de kerk te komen. Toch lijkt het erop dat deze experimenten vooral een negatief gevolg hadden en dat ze de jongeren eerder hebben weggejaagd dan naar de kerk hebben gebracht. Jongeren die echt op zoek waren naar God bleven weg omdat ze zich stoorden aan de muziek die hen niet dichter bij God bracht. En jongeren die op zoek waren naar popmuziek bleven weg omdat de ‘kerkelijke’ popmuziek teleurstellend was van kwaliteit in vergelijking van wat ze buiten de kerk vonden.

Jongeren naar de kerk lokken met ‘popmuziek’ tijdens vieringen lijkt me dus geen goed idee. Veel beter zou het zijn dat we als Kerk aanwezig zouden zijn op festivals en andere evenementen voor jongeren. Op heel wat festivals vind je infostands van bijvoorbeeld uitzendkantoren als Randstad, dranklabels als Jack Daniels en gsm-operatoren als Proximus. Ook andere initiatieven (zoals  bvb. Sensoa die met hun “condoommobiel”) willen jongeren voorlichten op de festivals. Ik weet dat dit niet het meest wenselijke initiatief is vanuit katholiek oogpunt, maar net daarom zou het goed zijn dat we als katholieke Kerk hier een tegengewicht aan geven. Met een infostand of infobus waarin jongeren terecht kunnen met vragen of zelfs voor de biecht zouden we als Kerk echt aanwezig kunnen zijn bij de jongeren. Op deze manier in de voetsporen treden van de apostelen zou vele kansen kunnen bieden, meer dan het afspelen van Chris Brown of Rihanna tijdens een eucharistieviering.

 Afbeelding

Wat is het verschil tussen katholieken en protestanten?

“Wat is het verschil tussen katholieken en protestanten?”
Verschillende leerlingen, verzorging en organisatiehulp, BSO

Het is een vraag die regelmatig terugkomt. Ik behandel ze dan ook uitgebreid in het 6de jaar. Toch is ze niet zo gemakkelijk te beantwoorden.

Eenheid 

Het is vrij gemakkelijk om iets over de katholieke Kerk te zeggen, omdat die één structuur heeft. Je hebt weliswaar kleine verschillen van land tot land en van gemeenschap tot gemeenschap. Zo kan je bijvoorbeeld kleine verschillen merken bij het vieren van bepaalde feesten. Toch heeft elke katholiek  dezelfde leider en deelt hij dezelfde leer (geloofspunten). Bij protestanten is dat niet zo: er zijn wel meer dan 5000 verschillende soorten van protestantisme. Dat maakt het dus moeilijk om algemene uitspraken te doen. De eenheid is dus meteen al het eerste verschil. Ze is er wel binnen de katholieke Kerk , maar niet bij de protestanten.

Heilig

Het tweede verschil ligt hem in de heiligheid. Katholieken geloven dat de kerk heilig is, omdat de Heilige Geest er in werkt en de leden van de Kerk tot heiligheid brengt, onder meer door het toedienen van de sacramenten. Bij protestanten is dat vaak anders: ze geloven niet altijd dat de kerk op zich heilig is of dat ze nodig is om heilig te worden. Protestanten hebben buiten het doopsel dan ook meestal geen sacramenten zoals we die in de katholieke Kerk wel hebben. Protestanten geloven ook niet altijd in heiligen. Zelfs Maria wordt bijvoorbeeld door vele protestanten niet als heilig beschouwd. Je zal in de meeste protestantse gebedshuizen dus geen beelden (van heiligen) vinden, dit in tegenstelling tot katholieke kerken waar je wel heiligenbeelden vindt.

Algemeen

Een derde aspect is dat de katholieke kerk… katholiek is. Klinkt een beetje logisch natuurlijk, maar het heeft met de letterlijke betekenis van het woord ‘katholiek’ te maken. Katholiek betekent eigenlijk ‘algemeen’. Dat houdt in dat de Kerk voor iedereen gesticht is, ongeacht je afkomst, leeftijd, geslacht of achtergrond en dat de leer ook voor iedereen en over de hele wereld hetzelfde is. Bij protestantse gemeenschappen is dat over het algemeen ook zo, maar er zijn uitzonderingen: sommige gemeenschappen sluiten bijvoorbeeld mensen van joodse of Afrikaanse afkomst uit. Andere protestantse gemeenschappen verschillen sterk in geloofsleer naargelang hun vestigingsplaats op de wereld.

Apostolisch

Een vierde verschil ligt hem in het feit dat de katholieke Kerk apostolisch is. Ze is met andere woorden ontstaan uit de apostelen. Hun leer wordt nog altijd verkondigd onder de leiding van hun opvolgers. Deze opvolgers zijn de bisschoppen en de paus. Vele protestantse gemeenschappen hebben deze bisschoppen niet, of toch geen wettelijke opvolgers van de apostelen. Ook hebben protestanten vaak geen priesters, maar dominees. Deze zijn in tegenstelling tot priesters, meestal wel gehuwd of kunnen zelfs van het vrouwelijke geslacht zijn. Protestanten geloven ook niet alle geloofspunten die door de apostelen en hun opvolgers werden doorgegeven, want ze erkennen enkel de bijbel als geloofsbron.

Samengevat

De essentiële kenmerken van de katholieke Kerk zijn dat ze één, heilig, katholiek en apostolisch is. In protestantse gemeenschappen is er telkens minstens één van deze eigenschappen niet aanwezig waardoor ze voor de katholieke Kerk dus ook niet erkend worden als deel van de ware Kerk van Christus.

images

Hoezo u speelt computerspelletjes? U geeft toch godsdienst?

Hoezo u speelt computerspelletjes? U geeft toch godsdienst?
een leerling, 5 verzorging, BSO

Terwijl vele leerlingen het wel ‘cool’ of grappig vinden dat ik zo nu en dan computerspellen speel, zijn er toch ook wel leerlingen die me vragen of dat wel kan om als leerkracht katholieke godsdienst, of gewoonweg als katholiek, computerspellen te spelen? Dat is een goede vraag natuurlijk. In principe zou het spelen van computerspelletjes geen probleem mogen zijn, maar tegelijkertijd wil dit ook niet zeggen dat zomaar alles kan of mag.

Al eeuwen lang vragen katholieken zich af of we ons wel met spelletjes mogen bezighouden en of ze ons niet teveel van God afleiden. Een heel belangrijke geleerde en kerkvader Sint Thomas van Aquino leert dat spelletjes door het plezier dat eruit voort komt, onze ziel tot rust brengen en tot ontspanning laat komen. Om die reden kunnen spelletjes dus zeker goed zijn, want rust is nodig voor de ziel. Sint Thomas voegde er nog wel aan toe dat we natuurlijk met mate moeten spelen. (Zoals je misschien wel wist is matigheid dan ook 1 van de 4 kardinale deugden in ons geloof). Wanneer we onze tijd alleen maar zouden vullen met spelen en we geen tijd meer over hebben voor ons gezin, werk of voor God, is dat vanzelfsprekend niet goed en geldt het als luiheid, één van de 7 hoofdzonden.

Natuurlijk had St. Thomas van Aquino het over gewone spellen en niet over computerspelletjes of ‘games’, maar dat maakt eigenlijk geen verschil op het vlak van het plezier en de ontspanning die eruit voortkomen. Wat wel redelijk nieuw is aan games in tegenstelling tot gewone spellen is het verhalend aspect. Of het nu gaat over de loodgieter die en prinses redt in Mario Bros, een marinier die de demonen uit de hel moet verslaan in DOOM of Masterchief die aliens bevecht in Halo , de conclusie blijft dat alle grote games niet alleen ontspanning bieden, maar ook een verhaal. De laatste jaren is de verhaallijn in games dan ook een steeds grotere rol gaan spelen en dat heeft er ongetwijfeld toe bijgedragen dat de omzet van games die van boeken en films al heeft ingehaald. Games zouden dan wel eens de grootste verhalenvertellers van onze tijd kunnen zijn.

Doom_cover_art

Verhalen op zich zijn natuurlijk niet nieuw, ze worden al eeuwen gebruikt om gebeurtenissen door te vertellen en om waarden en normen door te geven. Ze leren ons over vriendschap, moed , zelfopoffering en andere waarden die we als mensen belangrijk vinden. Ook games geven dus op hun beurt waarden door als hedendaagse verhalen. Terwijl het sprookje ‘sneeuwwitje’ ons leert over de negatieve aspecten van jaloezie en ijdelheid, leert het spel Halo 2 ons wat de gevaren zijn van het volgen van valse profeten. Bijzonder is dat de speler van games ook zelf de loop van dit verhaal  kan mee bepalen. Wie een spel speelt moet soms kiezen tussen goed en kwaad, hij bepaalt of zijn karakter in het spel het juiste pad kiest, of afdwaalt op het verkeerde. Er moeten soms dus echt morele beslissingen genomen worden. Ik herinner me bijvoorbeeld een moment uit het spel Far cry 2 waar ik moest kiezen tussen, je vrienden helpen die worden aangevallen, of een priester bijstaan die vluchtelingen wil laten ontsnappen langs een geheime doorgang achter de biechtstoel. Het spel zette me toen in een situatie waarin ik waarschijnlijk anders nooit zou staan en het daagde mij daarmee uit om verder na te denken over morele keuzes en hun gevolgen. Verder in het spel werd je als speler dan ook geconfronteerd met de gevolgen van je keuze die bepalend waren voor het verloop van het verhaal. Games kunnen dus ook voor ons geloofsleven een verrijking zijn, ook al komt er soms geweld in voor.

762920_orig

Dit geweld kan er natuurlijk wel voor zorgen dat deze games minder of niet geschikt zijn voor kinderen van jonge leeftijd, maar dat is niet anders voor films of verhalen. Zelfs in de Bijbel staan er verhalen die ik nu nog niet aan mijn kinderen zou vertellen en het is dus raadzaam om ook altijd waakzaam te zijn. Je kan ook altijd gewelddadige fragmenten uit games aangrijpen om met je kinderen over de aard van geweld en onze visie als gelovigen hierover te praten.

Ook ongeacht onze leeftijd moeten we opletten met welke games we spelen. In 2007 waarschuwde paus Benedictus XVI nog voor games en programma’s die geweld verheerlijken of seksualiteit oppervlakkig weergeven. Zo was er in het verleden bijvoorbeeld het spel Manhunt waarin het de bedoeling was om mensen op verschillende gruwelijke wijzen om te brengen. Dit soort van spellen zijn natuurlijk niet gepast en zou je zelfs zondig kunnen noemen. Ik kan me ook voorstellen dat als er ooit een computerspel van ’50 tinten grijs’ verschijnt, dit in dezelfde categorie zou vallen. Het mag niet de bedoeling zijn dat games gaan leiden tot gewelddadige of negatieve gedachten en handelingen in het dagelijkse leven, want dan is er wel gevaar voor ons geloofsleven. Gelukkig vallen de meeste games niet onder deze categorie en is er een heel ruime keuze  aan goede games.

Manhunt

Samengevat kunnen we dus zeggen dat ‘gamen’ geen enkel probleem hoeft te zijn als katholiek, zolang we ons niet verliezen in spellen die geweld verheerlijken of seksueel verwerpelijke thema’s aanbieden. Goede games geven ons de mogelijkheid om te ontspannen en geven ons als moderne interactieve verhalen de kans om verder na te denken over goed en kwaad in een omgeving waarin we fouten kunnen maken en hieruit kunnen leren.

‘Game on’ dus!

Zijn alle kardinalen ook bisschop?

Zijn alle kardinalen ook bisschop?
Chanceline 7 kinderzorg BSO

Het antwoord is ja, sinds 1958 is het verplicht om een bisschopswijding te hebben gehad om kardinaal te worden. In het verleden was dat niet zo, het was zelfs niet verplicht om priester te zijn om kardinaal te worden. Zo werd bijvoorbeeld de filosoof Jaques Maritain als laatste leek tot kardinaal benoemd in 1956.

Maar wat is nu het verschil tussen een bisschop en een kardinaal? Het bisschopsambt is een wijding die je kan ontvangen als je priester bent. Wie als bisschop is gewijd , wordt daarmee een opvolger van de apostelen en mag dan alle sacramenten toedienen. Dit in tegenstelling tot een gewone priester die geen vormsel kan toedienen of geen priesters kan wijden. Een bisschop krijgt ook altijd een bisdom toegewezen dat hij in principe zal gaan besturen.

Wanneer een bisschop kardinaal wordt, wordt hij niet gewijd, maar gecreëerd door de Paus, in het onderwijs zouden we zeggen ‘benoemd’. Het is dus meer een administratieve titel. Kardinalen maken, wanneer ze jonger zijn dan tachtig jaar, deel uit van het College van kardinalen. Ze geven raad aan de Paus en kiezen een nieuwe paus wanneer deze overleden is. Ter vergelijking worden ze ook wel eens de ministers van de Paus genoemd.

De meeste kardinalen (ongeveer 3/4) zijn aartsbisschoppen uit de verschillende kerkprovincies van de wereld. Voor België is aartsbisschop Leonard nog geen kardinaal omdat zijn voorganger, kardinaal Danneels nog in leven is. Uit respect wacht de Kerk dan tot Danneels is overleden om zijn opvolger kardinaal te maken. Ze werken dan ook meestal niet in Rome, maar in hun eigen bisdom, dat ze als aartsbisschop besturen en waar ze ook verplicht in moeten wonen.

Het overige deel van de kardinalen (1/4) zijn lid van de Romeinse Curie en ze zorgen als lid hiervan mee voor het besturen van de Kerk. Ze hebben op 7 uitzonderingen na, geen écht bisdom om te besturen, maar een titulair bidsom. Dit is een bisdom dat eigenlijk niet meer bestaat. Zo zijn er bijvoorbeeld vooral in Noord-Afrika heel veel bisdommen verdwenen nadat deze streek door de Islamitische Arabieren werden veroverd. Deze kardinalen zijn dan ook vrijgesteld van hun taken als bisschop en moeten dus ook niet in deze bisdommen wonen. Zo kunnen zich volledig concentreren op hun werk in de Romeinse Curie te Rome.

Kardinalen zijn dus sinds 1958 altijd bisschoppen. Ze mogen daardoor ook alle sacramenten toedienen. Verder staan ze zoals elke bisschop aan het hoofd van een bisdom, al is dat soms alleen maar een bisdom op papier en moeten ze dus niet altijd echt hun bisdom besturen.

Kardinalen, te herkennen aan hun rode pileolus en bisschoppen, te herkennen aan hun paarse  pileolus

Kardinalen, te herkennen aan hun rode pileolus en bisschoppen, te herkennen aan hun paarse pileolus

Waarom doet de priester “de afwas” tijdens de mis?

“Waarom doet de priester “de afwas” tijdens de mis?”
Prince 5 organisatiehulp BSO

Toen we met de klas een eucharistieviering bijwoonden in een klooster, stelde één van mijn leerlingen de volgende vraag: “Waarom doet hij nu de afwas en laat hij dat niet staan voor de anderen? Daar zijn toch nonnekes die dat kunnen doen”. Op het eerste zicht geen domme vraag, waarom begint de priester al met ‘opruimen’ als de mis nog bezig is? Kan de afwas niet wachten tot alles gedaan is? Zoals altijd in de katholieke Kerk, zit ook hier meer achter dan wat we op het eerste zicht denken.

“De afwas” waarover Prince het had, is natuurlijk niet zomaar als het paar bordjes en tassen waarmee je hebt ontbeten. De hostie en de geconsacreerde wijn die de priester drinkt, zijn verder ook geen pistolé of broodje en koffie, maar werkelijk het Lichaam en het Bloed van Christus. Ook het vaatwerk zoals de kelk en de schaal (ciborie) waarin de hosties worden bewaard, zijn dus bijzonder, want ze moeten het lichaam van Christus “dragen”. Het spreekt voor zich dat we daarvoor speciale voorwerpen gebruiken en niet het 365+ vaatwerk dat je vindt bij de IKEA. Je ziet deze ‘gewijde vaten’ op de tekening hieronder:

Afbeelding

Wanneer je thuis een ontbijt hebt gehad, gooi je meestal de broodkruimels die achterblijven op je bord, gewoon weg . Ook de laatste druppel koffie verdwijnt in de vaatwasser of in het afwaswater. Dat kan je natuurlijk niet doen met de ‘kruimels’ of de ‘wijn’ die er overblijven na de communie (het moment waarop iedereen de hostie ontvangt). De hosties en de wijn zijn niet langer gewoon brood en wijn, maar zijn écht het Lichaam van Christus geworden. Ook de laatste ‘kruimels’ die overblijven en de laatste druppel ‘wijn’ zijn dus ditzelfde Lichaam van Christus. Om deze reden is het ‘opruimen’ hiervan dus ook zorgvuldig geregeld volgens een bepaalde structuur. Het verloopt als volgt:

De priester die naar het altaar is teruggekeerd na het uitdelen van de communie, verzamelt de overgebleven hosties en plaatst ze terug op de plaats waar deze worden bewaard, meestal gebeurt dit in het tabernakel. De overgebleven ‘wijn’ drinkt hij op.
Daarna wordt de pateen en eventueel ook de ciborie afgekuist boven de kelk, zodat de overgebleven delen van de hosties in de beker vallen. Daarna wordt water in de beker gegoten en wordt deze helemaal leeg gedronken door de priester waarbij hij zegt “Heer, laat ons in een zuiver hart (Quod ore sumpsimus) “. Daarna wordt het vaatwerk met een daarvoor bestemd doekje afgekuist en op het voorziene tafeltje gezet (men noemt dit het credestafeltje).

Slechts in heel uitzonderlijke gevallen wordt het liturgische vaatwerk pas na de mis door de priester of een diaken gereinigd. Dat kan bijvoorbeeld bij grote vieringen waarin een te grote hoeveelheid vaatwerk werd gebruikt.

Afbeelding

De priester reinigt het gewijde vaatwerk dus meestal zelf tijdens de mis, omdat het niet over zomaar een maaltijd en om zomaar vaatwerk gaat, maar om het Lichaam van Christus en de daarvoor speciaal voorziene dragers. De reiniging hiervan moet dus ook op een respectvolle manier gebeuren en maakt daarom deel uit van de mis zelf.

Mogen katholieken een bikini dragen?

“Mogen katholieken een bikini dragen?”
Seline 6 verzorging BSO

Dat is eigenlijk een goeie vraag, waarop ook geen eenduidig antwoord is. Veel hangt af van je interpretatie van Bijbelse teksten, maar ook van de reden waarom je een bikini wil dragen.

In de bijbel lezen we wel bij de eerste brief aan de christen van Korinte dat ons lichaam een tempel is van de Heilige Geest (1 Kor 6:19) ook wij moeten er dus zeker wel respectvol mee omgaan.  Adam en Eva wisten al vanaf het moment dat ze van de verboden vrucht hadden gegeten dat ze hun naaktheid moesten bedekken en ook dat moeten we dus doen. Wie zichzelf en zijn lichaam respecteert loopt er niet zomaar mee ten toon en kleedt zich gepast.  Tot zover de Bijbel. Het is nu aan ons en de Kerk om te kijken hoe we dit in ons dagelijks leven moeten toepassen. 

De Kerk leert ons dat veel afhangt van de intentie. Dat betekent, van de reden waarom je iets doet. Er is een enorm verschil tussen iemand die een bikini draagt om erin te zwemmen of iemand die een bikini draag om met haar lichaam mannelijke aandacht te krijgen. In het tweede geval spreken we zeker wel over een zonde. Niet alleen is het altijd een zonde als je ijdel bent, maar verder is het wel erg ongepast om je lichaam te gebruiken om lust op te wekken bij mannen. Zeker als je daarbij bedenkt dat je lichaam een tempel is van God en dus geen lokmiddel.

Een bikini als zwem-outfit en eventueel bij het zonnen erna, kan volgens sommige katholieken dus wel, zolang het de intieme zone’s van de vrouw maar voldoende bedekt. Een bikini-string en monokini worden dus over het algemeen als ‘zondig’ beschouwd. Anderen menen dan weer dat een bikini hoe dan ook te “naakt” is. Het is dus zeker nog een punt van discussie waarbij je er goed aan doet er toch degelijk over na te denken en je geweten te volgen. Bij andere activiteiten naast zwemmen of zonnen, is het eerder ongepast om een bikini te dragen. Een bikini dragen om uit te gaan, terrasjes te doen of te gaan shoppen doen we als katholieken dus niet. Hetzelfde geldt trouwens ook voor mannen die dezelfde dingen ook niet moeten doen in hun zwembroek. Niet voor niets hangt er in vele terrasjes op toeristische plaatsen een bord met “no shirt, no service” (geen hemd is geen bediening). Vanzelfsprekend is het al helemaal niet gepast om in zwemkledij een kerk binnen te wandelen. (Meer daarover lees je hier.)

Naast deze kleine vuistregels merkt de kerk op om altijd voorzichtig te zijn. Als je denkt dat je bikini te veel (verkeerde) aandacht zal trekken, is het beter om een gewoon badpak aan te trekken. Wanneer je dus bijvoorbeeld als jonge leerkracht op uitstap naar zee gaat, met een klas 16-jarige jongens die wel al wat last krijgen van hun hormonen, zou je kunnen opteren voor een badpak. De voorzichtigheid is trouwens een van de 4 katholieken kardinale deugden, samen met de moed, rechtvaardigheid en matigheid.  Deze vier goede eigenschappen van onze ziel helpen ons om in verschillende situaties een juiste keuze te maken, die ons dichter bij God brengen. Dus ook als het om kleding-kwesties gaat.  

no shirt no shoes no service