Wat is dat ronde dingetje boven die engel?

Yasmina, 5 verzorging, BSO

Angel-of-God

Wat is nu dat ronde dingetje rond het hoofd van heilige X of engel Y ? Het is een vraag die regelmatig gesteld wordt. Je ziet deze ronde schijven of ringen inderdaad telkens weer terug bij heiligenbeelden of -schilderijen. “Natuurlijk zijn dit niet zomaar rondjes of ringetjes, maar gaat het over wat we in christelijke traditie een aureool of ook wel nimbus noemen. Misschien heb je er ook al wel over gehoord met de Engelse benaming ‘halo’ (nu weet je meteen waar dat liedje van Beyonce met de gelijknamige titel over gaat).

Het is niet toevallig dat we deze telkens weer zien terugkomen bij heiligen of engelen, want de aureool is net een symbool van de heiligheid of goddelijkheid. Het maakt ons dus duidelijk dat de persoon die in een beeld of op een prent wordt uitgebeeld “heilig” is. Vooral in de Middeleeuwen was dit handig. Heel wat mensen konden in die tijd nog niet lezen, maar door de aanwezigheid van een aureool wist men dan toch dat het over een heilige ging.

De aureool is trouwens niet typisch christelijk, want ook ik andere levensbeschouwingen worden aureolen al dan niet in een andere vorm gebruikt om het goddelijke karakter van personen, wezens of goden te benadrukken. Zo komt het terug bij de Romeinse god Mithras, maar ook in het hindoeïsme en in afbeeldingen van profeten in sommige stromingen van de islam.

GoddevaderIn de christelijke traditie verschijnt de aureool zelfs pas vanaf de 5de eeuw. Oorspronkelijk werd hij enkel bij God en de engelen gebruikt, pas later worden ook apostelen en andere heiligen met een aureool afgebeeld. Meestal gebeurt dit in de vorm van een cirkel die achter of boven het hoofd zichtbaar is, maar ook andere vormen werden in de loop van de geschiedenis gebruikt. Zo zal God de Vader bijvoorbeeld vaak worden afgebeeld met een driehoekige aureool als symbool voor de Heilige Drievuldigheid.

olvHet is dus vooral een toevoeging van de kunstenaar die de heilige afbeeldt die ons iets wil duidelijk maken over de staat van de persoon in kwestie, veel eerder dan dat heiligen in werkelijkheid een aureool zouden hebben zweven boven hun hoofd. Toch is deze lichtkrans misschien niet helemaal uit de lucht gegrepen. Heel wat mensen die Maria zagen verschijnen, spreken immers van een licht dat van haar uit ging. Op de prent hieronder lijkt Maria bijvoorbeeld licht uit te stralen. De manier waarop Maria hier wordt afgebeeld is gebaseerd op een fragment uit de Bijbel dat je terugvindt in de openbaring van Johannes dat hoodstuk 12 vers 1:

 “Er verscheen in de hemel een indrukwekkend teken: een vrouw,
bekleed met de zon
, met de maan onder haar voeten en een krans van twaalf sterren op haar hoofd.”

Ook over andere heiligen lezen in het boek wijsheid hoofdstuk 5,15-16 het volgende :

   ” Maar de rechtvaardigen leven tot in eeuwigheid; de Heer zorgt voor hun loon, de Allerhoogste waakt over hun lot. Daarom ontvangen zij een schitterende kroon en een sierlijke diadeem uit de hand van de Heer…”

Wel gaat het misschien wat ver om uit deze twee citaten te concluderen dat we in werkelijkheid een echte aureool zullen krijgen wanneer we in de hemel komen. De citaten zijn waarschijnlijk vooral symbolisch te interpreteren. De aureolen in de kunst willen vooral benadrukken dat de heiligen een deel van het goddelijke licht reflecteren in de manier waarop ze geleefd hebben. Net zoals elke lamp gemaakt is om licht te geven, is elke mens geschapen om door het Goddelijke Licht bevangen te worden en het door te geven. Onze hoofdbekommernis moet dus niet zijn hoe een heilige er uit ziet, maar hoe we er één moeten worden.

Advertenties

“Hoe moet je de rozenkrans bidden?”

Jordy, 6 Organisatiehulp, bso
verschillende leerlingen, bso

De eerste reeks van vijftig vragen is niet beter af te sluiten dan met een reeks van 50 ‘Wees gegroet’-en leek me. Daarom dus deze vraag. De voorbije jaren hebben al heel wat leerlingen mij deze vraag gesteld. De meesten onder hen waren aanvankelijk vooral geïnteresseerd in de ‘Paternoster’ als mode-accessoire, maar werden stelselmatig toch ook nieuwsgierig naar hoe het bidden van een rozenkrans nu eigenlijk werkt.

De rozenkrans of “Paternoster” is een katholieke gebedssnoer. De ‘ketting’ bestaat uit 59 kralen en begint met een kruisteken. Oorspronkelijk had hij 150 kralen die symbool stonden voor de 150 psalmen uit de Bijbel. De Rozenkrans die wij bidden, kregen we volgens de traditie doordat Maria hem in de 15de eeuw, aan Sint Dominicus de Guzman schonk, met de boodschap het “Wees gegroet” en het “Onze Vader” te bidden bij elk van de kralen. De psalmen werden dus vervangen door een “Wees Gegroet” wat het makkelijker maakte voor mensen die geen tijd hadden om de psalmen te bidden of deze niet konden lezen.
Bij het bidden van elk tientje (een rijtje van tien kralen) moeten we nadenken over het leven van Christus, dat oorspronkelijk is samengevat in 15 geheimen. Als we deze allemaal willen overdenken moeten we de gebedssnoer drie keer helemaal bidden, als je dat doet heb je de hele “rozenkrans gedaan”. Slechts één reeks geheimen bidden noemen we een “rozenhoedje”. Paus Johannes Paulus II voegde aan deze geheimen nog de “5 geheimen van het Licht” toe. Dat brengt het totaal dus op twintig.

Wie de rozenkrans bidt, toont niet alleen zijn toewijding aan God, maar krijgt er ook de bijzondere aandacht van Maria door. Het is dus zeker de moeite om te doen.

Het klinkt misschien allemaal wat ingewikkelder dan het is, maar alles zal veel duidelijker worden als je het onderstaande schema gebruikt. Ik geef eerst een kort overzicht, daarna geef ik ook de gebeden en een overzicht van de “geheimen”.

Tip: als je een smartphone hebt is het misschien handig om een rozenkrans (rosary in het Engels) applicatie te downloaden. Op internet vind je ook verschillende mp3 – bestanden waarmee je gewoon kan meebidden. Voor wie niet over al deze hoogtechnologische middelen beschikt is er natuurlijk ook nog Radio Maria, ze bidden op geregelde tijdstippen de rozenkrans en je kan als luisteraar gewoon meebidden. Je kan ook de folder downloaden die ik enkele jaren geleden met mijn leerlingen gemaakt heb, zo heb je de teksten steeds op zak. Je vindt hem hier terug: rozenkrans folder

Afbeelding

Handleiding bij de prent:

1. Maak een kruisteken en bid de geloofsbelijdenis.
2. Bid het Eer aan de Vader…; daarna een Onze Vader
3. Bij elk van de 3 pareltjes bid je :Wees gegroet..
4. Eer aan de Vader…Noem het eerste geheim. + Onze Vader…
5. Bid tien maal een Wees gegroet en sluit af met het Eer aan de Vader…
6.Noem het tweede geheim. + Onze Vader…
7. Bid tien maal een Wees gegroet en sluit af met het Eer aan de Vader…
8. Noem het derde geheim. + Onze Vader..
9. Bid tien maal een Wees gegroet en sluit af met het Eer aan de Vader…
10. Noem het vierde geheim. + Onze Vader..
11. Bid tien maal een Wees gegroet en sluit af met het Eer aan de Vader…
12. Noem het vijfde geheim. + Onze Vader…
13. Bid tien maal een Wees gegroet en sluit af met het Eer aan de Vader…
14. Sluit af met het kruisteken.

De Gebeden:

De geloofsbelijdenis: Ik geloof in God de Almachtige Vader, Schepper van hemel en aarde. En in Jezus Christus, Zijn enige Zoon, onze Heer, Die ontvangen is van de Heilige Geest, geboren uit de Maagd Maria, Die geleden heeft onder Pontius Pilatus, is gekruisigd, gestorven en begraven, Die nedergedaald is ter helle, de derde dag verrezen uit de doden, Die opgestegen is ten Hemel, zit aan de rechterhand van God de Almachtige Vader, Van daar zal Hij komen oordelen de levenden en de doden. Ik geloof in de Heilige Geest; De heilige katholieke Kerk, de gemeenschap van de Heiligen; De vergeving van de zonden ;De verrijzenis van het lichaam; Het eeuwig leven. Amen.

Eer aan de Vader: Eer aan de Vader en de Zoon en de Heilige Geest, zoals het was in het begin, en nu, en altijd, en in de eeuwen der eeuwen, Amen

Onze Vader: Onze Vader Die in de Hemelen zijt, geheiligd zij Uw Naam. Uw Rijk kome,
Uw Wil geschiede op aarde als in de Hemel.Geef ons heden ons dagelijks brood en vergeef ons onze schulden, gelijk ook wij vergeven aan onze schuldenaren. En leid ons niet in bekoring, maar verlos ons van het kwade. Amen.

Wees gegroet: Wees gegroet Maria, vol van genade. De Heer is met U. Gezegend zijt Gij boven alle vrouwen, en gezegend is de vrucht van Uw lichaam, Jezus. Heilige Maria, Moeder Gods, bid voor ons, arme zondaars, nu en in het uur van onze dood. Amen

De geheimen

De blijde geheimen ( Worden gebeden op maandag en zaterdag)

1. De engel Gabriël brengt de blijde boodschap aan Maria.
2. Maria bezoekt haar nicht Elisabeth.
3. Jezus wordt geboren in de stal
4. Jezus wordt in de tempel opgedragen.
5. Jezus wordt in de tempel teruggevonden.

De droevige geheimen (dinsdag – vrijdag)

1. Jezus bidt in doodsangst tot Zijn hemelse Vader.
2. Jezus wordt gegeseld.
3. Jezus wordt met doornen gekroond.
4. Jezus draagt Zijn kruis naar de berg van Calvarië.
5. Jezus sterft aan het kruis.

De glorievolle geheimen (woensdag -zondag)

1. Jezus verrijst uit de doden.
2. Jezus stijgt op ten hemel.
3. De Heilige Geest daalt neer over de apostelen.
4. Maria wordt in de hemel opgenomen.
5. Maria wordt in de hemel gekroond

De lichtende geheimen (donderdag)

1. De doop van Jezus in de Jordaan.
2. De zelfopenbaring van Jezus bij de bruiloft van Kana.
3. Jezus verkondigt het Rijk Gods en roept op tot bekering.
4. De wonderbaarlijke gedaanteverandering van Jezus op de berg Tabor.
5. De instelling door Jezus van de Eucharistie

Veel succes!

Wat zegt de Kerk over euthanasie?

Wat zegt de Kerk over euthanasie?
David A., 7 thuis en bejaardenzorg. BSO

Een goede vraag van David, één die zeker gezien de aard van zijn opleiding beantwoord moet worden.  Samengevat kun je zeggen dat de Kerk tegen euthanasie is omdat ze gelooft dat God en niet de mens over leven en dood moet beslissen. Toch is het goed dat we het fenomeen van dichterbij gaan bekijken, want alleen de algemene regel op zich zegt niet veel.

Als je over Euthanasie wil praten moet je eigenlijk eerst het begrip verklaren. Het woord ‘euthanasie’ betekent eigenlijk ‘de goede dood’.  Is de Kerk dan tegen een goede dood? … Nee, maar daar ligt juist het probleem: een goede dood is in de ogen van een katholiek niet hetzelfde als wat het voor een niet-gelovige westerse mens is. Voor de niet-gelovigen is een goede dood vooral een dood zonder lijden: bijvoorbeeld plots sterven in je slaap. Voor gelovigen sterf je daarentegen een goede dood wanneer je voordat je  sterft je hebt kunnen verzoenen met God. Als je dus voor je stervensuur hebt kunnen biechten en de laatste sacramenten hebt ontvangen bijvoorbeeld. Een goede dood kan volgens gelovigen dus ook wanneer men wel lijdt. Het lijden kan ons zelfs in staat stellen om dichter bij God te komen en ons met God verbonden te voelen: ook Christus leed erg tijdens de laatste uren voor Zijn dood. Het kan ook een manier zijn om ons tot inzicht te doen komen of een manier om boete te doen.

Toch betekent dit niet dat we het lijden moeten zoeken, of niets mogen doen om lijden tegen te gaan. Ook Christus liet zich troosten en verzorgen door de Heilige Veronica op weg naar het kruis en de Kerk heeft zich in heel de geschiedenis altijd voor de lijdende mensen ingezet. Het bestrijden van lijden van anderen is zowat de belangrijkste taak van een Christen en misschien ook wel het beste antwoord op euthanasie. Heel wat mensen die vragen om euthanasie vragen eigenlijk vooral om van het lijden verlost te worden en om troost. Het komt ook vaker voor bij eenzame mensen die niet met de liefde en zorg worden omringd , die ze eigenlijk als mens verdienen. Net zoals bij zelfmoord is het in de eerste plaats dus een hulpkreet en niet een verlangen om dood te zijn. Er echt zijn voor lijdende mensen, met liefde en aandacht, is dus essentieel. Daarnaast mag natuurlijk het lijden ook worden weggenomen of verlicht door pijnstillers, zelfs wanneer deze het leven korter zouden maken (zolang ze maar niet rechtstreeks leiden tot de dood, zoals bijvoorbeeld een zware overdosis morfine, waardoor een patiënt plots zou sterven). Ook palliatieve sedatie, waarbij de patiënt in een kunstmatige coma wordt gebracht om de pijn te verzachten, is toegestaan.

De kwestie ‘euthanasie’ is eigenlijk steeds ingewikkelder geworden. Dat heeft veel te maken met de moderne geneeskunde. Mensen worden veel ouder en kunnen langer in leven gehouden worden, wat natuurlijk positief is. Langs de andere kant kan het er ook voor zorgen dat het lijden van de mens langer aansleept en dat er soms sprake is van therapeutische hardnekkigheid.  Hierover spreken we wanneer men koste wat het kost een leven wil rekken waarvan de situatie toch uitzichtloos is. Stel je bijvoorbeeld persoon X voor. X heeft een zware, ver gevorderde vorm van kanker. Hij zal hoogstwaarschijnlijk een pijnlijke dood sterven binnen enkele weken. X heeft ook een hoge kans op hartaanvallen, waaraan hij kan sterven. Wanneer nu een dokter zou beslissen om X een pacemaker te geven om deze hartaanvallen op te vangen, spreken we over therapeutische hardnekkigheid. Hij laat iemand immers een operatie voor een pacemaker ondergaan, die enkel zijn doodstrijd zal verlengen. De Kerk is dan ook erg tegen therapeutische hardnekkigheid gekant en het is in België bij wet verboden

De Kerk maakt zich vele zorgen in verband met euthanasie.  Vooral omdat het de zwakkeren in de maatschappij erg kwetsbaar maakt. Mensen die eenzaam zijn zouden er sneller voor kunnen kiezen. Arme mensen zouden in een positie kunnen komen waarop ze  niet meer durven kiezen voor een lange ziekenhuisopname die veel duurder is dan euthanasie omdat ze hun nabestaanden willen sparen.  Daarnaast is het ook zo dat de wet op euthanasie steeds losser wordt. Het gevaar bestaat dat nu ook mensen die psychisch lijden in de vorm van zware depressies  euthanasie zullen kunnen gebruiken als medisch begeleide zelfmoord. Tot slot maakt de kerk zich nog het meeste zorgen over zij die gekozen hebben voor euthanasie, want wat gebeurt er met hen in het leven na de dood? Ook op dat vlak zijn er veel overeenkomsten met mensen die zelfmoord plegen.

Laat ons dus als christenen in het algemeen en voor mensen die net zoals David kiezen voor een carrière in de zorgsector in het bijzonder vooral onze aandacht vestigen op het verminderen van het lijden, op empathie en op echte zorg want het is onze taak om te tonen dat je mensen niet met de dood behandelt, maar met liefde.

Afbeelding

Waarom houden ze geen popconcerten in de kerk ?

Waarom houden ze geen popconcerten in de kerk? Dan zouden er toch meer jongeren komen?

 David, 7 thuis- en bejaardenzorg, BSO

 De kerken in ons land zijn ’s zondags vooral gevuld met mensen boven de vijftig jaar oud. Jongeren zie je niet of heel weinig. David vroeg zich daarom af of popmuziek de jeugd niet opnieuw naar de kerk zou brengen. Misschien geen slecht idee op het eerste gezicht, maar klopt dat wel?

Om dat te kunnen weten, moet je natuurlijk eerst iets weten over muziek in de kerk. Jullie weten waarschijnlijk allemaal wel dat er wel degelijk muziek gebruikt wordt in de kerk. Deze muziek is er echter niet om de mis voor ons “plezant” te maken, de priester tijd te geven om uit te blazen of om een beetje afwisseling te hebben tijdens de viering. Het heeft vooral als doel om ons te helpen het bidden mooier en inniger te maken. De Heilige Augustinus zei al dat wie zingt, twee keer bidt. Muziek kan er ook voor zorgen dat we dieper geraakt worden door wat er in de mis gebeurt. Dat is eigenlijk een beetje hetzelfde als muziek in films of games. Door de achtergrondmuziek worden de spannende momenten nog spannender en worden de emotionele momenten extra emotioneel. Dit wil ook zeggen dat de muziek die je gebruikt moet passen bij de emotie die je wil versterken. Wanneer je in het computerspel “Medal of Honor” als soldaat deelneemt aan de landing in Normandië, speelt op de achtergrond niet de muziek van “Tetris” , wat de sfeer zou verpesten. We kunnen ons dus afvragen of popmuziek in de kerk, wel de juiste gevoelens bij ons zou oproepen en ons zou helpen bij het bidden. Daarbij komt ook nog eens dat de teksten van vele popliedjes meestal niet tot God gericht zijn, maar eerder tot “wereldse dingen” zoals geld, populariteit of onkuisheid. Verder zijn er wel mooie liedjes over liefde, maar die gaan dan eerder over de liefde voor een partner en niet over de liefde voor God of de medemens in het algemeen. Ook op het vlak van teksten worden we dus niet meteen dichter bij God gebracht.Wanneer teksten wel gepast zijn,zoals bijvoorbeeld het geval kan zijn bij gospel, mogen deze liedjes gebruikt worden, zolang de muziek gepast is en de aandacht niet wegnemen van God of ons gebed.

Op zich is het zeker niet verboden om moderne muziek te gebruiken in de kerk of tijdens de viering, maar muziek moet er in de eerste plaats zijn om ons tijdens de viering dichter bij God te brengen door de gevoelens die het bij ons oproept. Muziek mogen we dus in de eerste plaats niet gebruiken als doel op zich, om meer mensen naar de kerk te lokken of om ons even te ontspannen tijdens de misviering.
Je zou je dan de vraag kunnen stellen of we na de misviering de kerk niet zouden kunnen gebruiken als concertzaal om popmuziek te spelen en zo jongeren dichter bij de kerk te brengen, maar ook dat is niet de bedoeling. De kerk is een huis van God, waarin God zelf aanwezig is in het tabernakel. Wie er binnengaat zou dat moeten doen omdat hij zich naar God wil richten en niet om zich te richten tot een zanger of ander idool. Het zou ook andere negatieve gevolgen hebben: stel je maar eens voor hoe de kerkvloer er na zo’n concert zou uitzien (vertrapte plastieken bierbekers inbegrepen). Het is verder dan ook maar de vraag of dit initiatief de jongeren ook na het concert naar de kerk zou brengen.

David is in ieder geval niet de eerste met het idee, want er zijn al heel wat mensen geweest die op dit vlak experimenten hebben gedaan, vooral dan in de late jaren ’60 en in de jaren ’70. Er werden dan wel eens pop-missen gehouden om de jongeren aan te sporen om naar de kerk te komen. Toch lijkt het erop dat deze experimenten vooral een negatief gevolg hadden en dat ze de jongeren eerder hebben weggejaagd dan naar de kerk hebben gebracht. Jongeren die echt op zoek waren naar God bleven weg omdat ze zich stoorden aan de muziek die hen niet dichter bij God bracht. En jongeren die op zoek waren naar popmuziek bleven weg omdat de ‘kerkelijke’ popmuziek teleurstellend was van kwaliteit in vergelijking van wat ze buiten de kerk vonden.

Jongeren naar de kerk lokken met ‘popmuziek’ tijdens vieringen lijkt me dus geen goed idee. Veel beter zou het zijn dat we als Kerk aanwezig zouden zijn op festivals en andere evenementen voor jongeren. Op heel wat festivals vind je infostands van bijvoorbeeld uitzendkantoren als Randstad, dranklabels als Jack Daniels en gsm-operatoren als Proximus. Ook andere initiatieven (zoals  bvb. Sensoa die met hun “condoommobiel”) willen jongeren voorlichten op de festivals. Ik weet dat dit niet het meest wenselijke initiatief is vanuit katholiek oogpunt, maar net daarom zou het goed zijn dat we als katholieke Kerk hier een tegengewicht aan geven. Met een infostand of infobus waarin jongeren terecht kunnen met vragen of zelfs voor de biecht zouden we als Kerk echt aanwezig kunnen zijn bij de jongeren. Op deze manier in de voetsporen treden van de apostelen zou vele kansen kunnen bieden, meer dan het afspelen van Chris Brown of Rihanna tijdens een eucharistieviering.

 Afbeelding

Wat is het verschil tussen katholieken en protestanten?

“Wat is het verschil tussen katholieken en protestanten?”
Verschillende leerlingen, verzorging en organisatiehulp, BSO

Het is een vraag die regelmatig terugkomt. Ik behandel ze dan ook uitgebreid in het 6de jaar. Toch is ze niet zo gemakkelijk te beantwoorden.

Eenheid 

Het is vrij gemakkelijk om iets over de katholieke Kerk te zeggen, omdat die één structuur heeft. Je hebt weliswaar kleine verschillen van land tot land en van gemeenschap tot gemeenschap. Zo kan je bijvoorbeeld kleine verschillen merken bij het vieren van bepaalde feesten. Toch heeft elke katholiek  dezelfde leider en deelt hij dezelfde leer (geloofspunten). Bij protestanten is dat niet zo: er zijn wel meer dan 5000 verschillende soorten van protestantisme. Dat maakt het dus moeilijk om algemene uitspraken te doen. De eenheid is dus meteen al het eerste verschil. Ze is er wel binnen de katholieke Kerk , maar niet bij de protestanten.

Heilig

Het tweede verschil ligt hem in de heiligheid. Katholieken geloven dat de kerk heilig is, omdat de Heilige Geest er in werkt en de leden van de Kerk tot heiligheid brengt, onder meer door het toedienen van de sacramenten. Bij protestanten is dat vaak anders: ze geloven niet altijd dat de kerk op zich heilig is of dat ze nodig is om heilig te worden. Protestanten hebben buiten het doopsel dan ook meestal geen sacramenten zoals we die in de katholieke Kerk wel hebben. Protestanten geloven ook niet altijd in heiligen. Zelfs Maria wordt bijvoorbeeld door vele protestanten niet als heilig beschouwd. Je zal in de meeste protestantse gebedshuizen dus geen beelden (van heiligen) vinden, dit in tegenstelling tot katholieke kerken waar je wel heiligenbeelden vindt.

Algemeen

Een derde aspect is dat de katholieke kerk… katholiek is. Klinkt een beetje logisch natuurlijk, maar het heeft met de letterlijke betekenis van het woord ‘katholiek’ te maken. Katholiek betekent eigenlijk ‘algemeen’. Dat houdt in dat de Kerk voor iedereen gesticht is, ongeacht je afkomst, leeftijd, geslacht of achtergrond en dat de leer ook voor iedereen en over de hele wereld hetzelfde is. Bij protestantse gemeenschappen is dat over het algemeen ook zo, maar er zijn uitzonderingen: sommige gemeenschappen sluiten bijvoorbeeld mensen van joodse of Afrikaanse afkomst uit. Andere protestantse gemeenschappen verschillen sterk in geloofsleer naargelang hun vestigingsplaats op de wereld.

Apostolisch

Een vierde verschil ligt hem in het feit dat de katholieke Kerk apostolisch is. Ze is met andere woorden ontstaan uit de apostelen. Hun leer wordt nog altijd verkondigd onder de leiding van hun opvolgers. Deze opvolgers zijn de bisschoppen en de paus. Vele protestantse gemeenschappen hebben deze bisschoppen niet, of toch geen wettelijke opvolgers van de apostelen. Ook hebben protestanten vaak geen priesters, maar dominees. Deze zijn in tegenstelling tot priesters, meestal wel gehuwd of kunnen zelfs van het vrouwelijke geslacht zijn. Protestanten geloven ook niet alle geloofspunten die door de apostelen en hun opvolgers werden doorgegeven, want ze erkennen enkel de bijbel als geloofsbron.

Samengevat

De essentiële kenmerken van de katholieke Kerk zijn dat ze één, heilig, katholiek en apostolisch is. In protestantse gemeenschappen is er telkens minstens één van deze eigenschappen niet aanwezig waardoor ze voor de katholieke Kerk dus ook niet erkend worden als deel van de ware Kerk van Christus.

images

Hoezo u speelt computerspelletjes? U geeft toch godsdienst?

Hoezo u speelt computerspelletjes? U geeft toch godsdienst?
een leerling, 5 verzorging, BSO

Terwijl vele leerlingen het wel ‘cool’ of grappig vinden dat ik zo nu en dan computerspellen speel, zijn er toch ook wel leerlingen die me vragen of dat wel kan om als leerkracht katholieke godsdienst, of gewoonweg als katholiek, computerspellen te spelen? Dat is een goede vraag natuurlijk. In principe zou het spelen van computerspelletjes geen probleem mogen zijn, maar tegelijkertijd wil dit ook niet zeggen dat zomaar alles kan of mag.

Al eeuwen lang vragen katholieken zich af of we ons wel met spelletjes mogen bezighouden en of ze ons niet teveel van God afleiden. Een heel belangrijke geleerde en kerkvader Sint Thomas van Aquino leert dat spelletjes door het plezier dat eruit voort komt, onze ziel tot rust brengen en tot ontspanning laat komen. Om die reden kunnen spelletjes dus zeker goed zijn, want rust is nodig voor de ziel. Sint Thomas voegde er nog wel aan toe dat we natuurlijk met mate moeten spelen. (Zoals je misschien wel wist is matigheid dan ook 1 van de 4 kardinale deugden in ons geloof). Wanneer we onze tijd alleen maar zouden vullen met spelen en we geen tijd meer over hebben voor ons gezin, werk of voor God, is dat vanzelfsprekend niet goed en geldt het als luiheid, één van de 7 hoofdzonden.

Natuurlijk had St. Thomas van Aquino het over gewone spellen en niet over computerspelletjes of ‘games’, maar dat maakt eigenlijk geen verschil op het vlak van het plezier en de ontspanning die eruit voortkomen. Wat wel redelijk nieuw is aan games in tegenstelling tot gewone spellen is het verhalend aspect. Of het nu gaat over de loodgieter die en prinses redt in Mario Bros, een marinier die de demonen uit de hel moet verslaan in DOOM of Masterchief die aliens bevecht in Halo , de conclusie blijft dat alle grote games niet alleen ontspanning bieden, maar ook een verhaal. De laatste jaren is de verhaallijn in games dan ook een steeds grotere rol gaan spelen en dat heeft er ongetwijfeld toe bijgedragen dat de omzet van games die van boeken en films al heeft ingehaald. Games zouden dan wel eens de grootste verhalenvertellers van onze tijd kunnen zijn.

Doom_cover_art

Verhalen op zich zijn natuurlijk niet nieuw, ze worden al eeuwen gebruikt om gebeurtenissen door te vertellen en om waarden en normen door te geven. Ze leren ons over vriendschap, moed , zelfopoffering en andere waarden die we als mensen belangrijk vinden. Ook games geven dus op hun beurt waarden door als hedendaagse verhalen. Terwijl het sprookje ‘sneeuwwitje’ ons leert over de negatieve aspecten van jaloezie en ijdelheid, leert het spel Halo 2 ons wat de gevaren zijn van het volgen van valse profeten. Bijzonder is dat de speler van games ook zelf de loop van dit verhaal  kan mee bepalen. Wie een spel speelt moet soms kiezen tussen goed en kwaad, hij bepaalt of zijn karakter in het spel het juiste pad kiest, of afdwaalt op het verkeerde. Er moeten soms dus echt morele beslissingen genomen worden. Ik herinner me bijvoorbeeld een moment uit het spel Far cry 2 waar ik moest kiezen tussen, je vrienden helpen die worden aangevallen, of een priester bijstaan die vluchtelingen wil laten ontsnappen langs een geheime doorgang achter de biechtstoel. Het spel zette me toen in een situatie waarin ik waarschijnlijk anders nooit zou staan en het daagde mij daarmee uit om verder na te denken over morele keuzes en hun gevolgen. Verder in het spel werd je als speler dan ook geconfronteerd met de gevolgen van je keuze die bepalend waren voor het verloop van het verhaal. Games kunnen dus ook voor ons geloofsleven een verrijking zijn, ook al komt er soms geweld in voor.

762920_orig

Dit geweld kan er natuurlijk wel voor zorgen dat deze games minder of niet geschikt zijn voor kinderen van jonge leeftijd, maar dat is niet anders voor films of verhalen. Zelfs in de Bijbel staan er verhalen die ik nu nog niet aan mijn kinderen zou vertellen en het is dus raadzaam om ook altijd waakzaam te zijn. Je kan ook altijd gewelddadige fragmenten uit games aangrijpen om met je kinderen over de aard van geweld en onze visie als gelovigen hierover te praten.

Ook ongeacht onze leeftijd moeten we opletten met welke games we spelen. In 2007 waarschuwde paus Benedictus XVI nog voor games en programma’s die geweld verheerlijken of seksualiteit oppervlakkig weergeven. Zo was er in het verleden bijvoorbeeld het spel Manhunt waarin het de bedoeling was om mensen op verschillende gruwelijke wijzen om te brengen. Dit soort van spellen zijn natuurlijk niet gepast en zou je zelfs zondig kunnen noemen. Ik kan me ook voorstellen dat als er ooit een computerspel van ’50 tinten grijs’ verschijnt, dit in dezelfde categorie zou vallen. Het mag niet de bedoeling zijn dat games gaan leiden tot gewelddadige of negatieve gedachten en handelingen in het dagelijkse leven, want dan is er wel gevaar voor ons geloofsleven. Gelukkig vallen de meeste games niet onder deze categorie en is er een heel ruime keuze  aan goede games.

Manhunt

Samengevat kunnen we dus zeggen dat ‘gamen’ geen enkel probleem hoeft te zijn als katholiek, zolang we ons niet verliezen in spellen die geweld verheerlijken of seksueel verwerpelijke thema’s aanbieden. Goede games geven ons de mogelijkheid om te ontspannen en geven ons als moderne interactieve verhalen de kans om verder na te denken over goed en kwaad in een omgeving waarin we fouten kunnen maken en hieruit kunnen leren.

‘Game on’ dus!

Zijn alle kardinalen ook bisschop?

Zijn alle kardinalen ook bisschop?
Chanceline 7 kinderzorg BSO

Het antwoord is ja, sinds 1958 is het verplicht om een bisschopswijding te hebben gehad om kardinaal te worden. In het verleden was dat niet zo, het was zelfs niet verplicht om priester te zijn om kardinaal te worden. Zo werd bijvoorbeeld de filosoof Jaques Maritain als laatste leek tot kardinaal benoemd in 1956.

Maar wat is nu het verschil tussen een bisschop en een kardinaal? Het bisschopsambt is een wijding die je kan ontvangen als je priester bent. Wie als bisschop is gewijd , wordt daarmee een opvolger van de apostelen en mag dan alle sacramenten toedienen. Dit in tegenstelling tot een gewone priester die geen vormsel kan toedienen of geen priesters kan wijden. Een bisschop krijgt ook altijd een bisdom toegewezen dat hij in principe zal gaan besturen.

Wanneer een bisschop kardinaal wordt, wordt hij niet gewijd, maar gecreëerd door de Paus, in het onderwijs zouden we zeggen ‘benoemd’. Het is dus meer een administratieve titel. Kardinalen maken, wanneer ze jonger zijn dan tachtig jaar, deel uit van het College van kardinalen. Ze geven raad aan de Paus en kiezen een nieuwe paus wanneer deze overleden is. Ter vergelijking worden ze ook wel eens de ministers van de Paus genoemd.

De meeste kardinalen (ongeveer 3/4) zijn aartsbisschoppen uit de verschillende kerkprovincies van de wereld. Voor België is aartsbisschop Leonard nog geen kardinaal omdat zijn voorganger, kardinaal Danneels nog in leven is. Uit respect wacht de Kerk dan tot Danneels is overleden om zijn opvolger kardinaal te maken. Ze werken dan ook meestal niet in Rome, maar in hun eigen bisdom, dat ze als aartsbisschop besturen en waar ze ook verplicht in moeten wonen.

Het overige deel van de kardinalen (1/4) zijn lid van de Romeinse Curie en ze zorgen als lid hiervan mee voor het besturen van de Kerk. Ze hebben op 7 uitzonderingen na, geen écht bisdom om te besturen, maar een titulair bidsom. Dit is een bisdom dat eigenlijk niet meer bestaat. Zo zijn er bijvoorbeeld vooral in Noord-Afrika heel veel bisdommen verdwenen nadat deze streek door de Islamitische Arabieren werden veroverd. Deze kardinalen zijn dan ook vrijgesteld van hun taken als bisschop en moeten dus ook niet in deze bisdommen wonen. Zo kunnen zich volledig concentreren op hun werk in de Romeinse Curie te Rome.

Kardinalen zijn dus sinds 1958 altijd bisschoppen. Ze mogen daardoor ook alle sacramenten toedienen. Verder staan ze zoals elke bisschop aan het hoofd van een bisdom, al is dat soms alleen maar een bisdom op papier en moeten ze dus niet altijd echt hun bisdom besturen.

Kardinalen, te herkennen aan hun rode pileolus en bisschoppen, te herkennen aan hun paarse  pileolus

Kardinalen, te herkennen aan hun rode pileolus en bisschoppen, te herkennen aan hun paarse pileolus

Waarom doet de priester “de afwas” tijdens de mis?

“Waarom doet de priester “de afwas” tijdens de mis?”
Prince 5 organisatiehulp BSO

Toen we met de klas een eucharistieviering bijwoonden in een klooster, stelde één van mijn leerlingen de volgende vraag: “Waarom doet hij nu de afwas en laat hij dat niet staan voor de anderen? Daar zijn toch nonnekes die dat kunnen doen”. Op het eerste zicht geen domme vraag, waarom begint de priester al met ‘opruimen’ als de mis nog bezig is? Kan de afwas niet wachten tot alles gedaan is? Zoals altijd in de katholieke Kerk, zit ook hier meer achter dan wat we op het eerste zicht denken.

“De afwas” waarover Prince het had, is natuurlijk niet zomaar als het paar bordjes en tassen waarmee je hebt ontbeten. De hostie en de geconsacreerde wijn die de priester drinkt, zijn verder ook geen pistolé of broodje en koffie, maar werkelijk het Lichaam en het Bloed van Christus. Ook het vaatwerk zoals de kelk en de schaal (ciborie) waarin de hosties worden bewaard, zijn dus bijzonder, want ze moeten het lichaam van Christus “dragen”. Het spreekt voor zich dat we daarvoor speciale voorwerpen gebruiken en niet het 365+ vaatwerk dat je vindt bij de IKEA. Je ziet deze ‘gewijde vaten’ op de tekening hieronder:

Afbeelding

Wanneer je thuis een ontbijt hebt gehad, gooi je meestal de broodkruimels die achterblijven op je bord, gewoon weg . Ook de laatste druppel koffie verdwijnt in de vaatwasser of in het afwaswater. Dat kan je natuurlijk niet doen met de ‘kruimels’ of de ‘wijn’ die er overblijven na de communie (het moment waarop iedereen de hostie ontvangt). De hosties en de wijn zijn niet langer gewoon brood en wijn, maar zijn écht het Lichaam van Christus geworden. Ook de laatste ‘kruimels’ die overblijven en de laatste druppel ‘wijn’ zijn dus ditzelfde Lichaam van Christus. Om deze reden is het ‘opruimen’ hiervan dus ook zorgvuldig geregeld volgens een bepaalde structuur. Het verloopt als volgt:

De priester die naar het altaar is teruggekeerd na het uitdelen van de communie, verzamelt de overgebleven hosties en plaatst ze terug op de plaats waar deze worden bewaard, meestal gebeurt dit in het tabernakel. De overgebleven ‘wijn’ drinkt hij op.
Daarna wordt de pateen en eventueel ook de ciborie afgekuist boven de kelk, zodat de overgebleven delen van de hosties in de beker vallen. Daarna wordt water in de beker gegoten en wordt deze helemaal leeg gedronken door de priester waarbij hij zegt “Heer, laat ons in een zuiver hart (Quod ore sumpsimus) “. Daarna wordt het vaatwerk met een daarvoor bestemd doekje afgekuist en op het voorziene tafeltje gezet (men noemt dit het credestafeltje).

Slechts in heel uitzonderlijke gevallen wordt het liturgische vaatwerk pas na de mis door de priester of een diaken gereinigd. Dat kan bijvoorbeeld bij grote vieringen waarin een te grote hoeveelheid vaatwerk werd gebruikt.

Afbeelding

De priester reinigt het gewijde vaatwerk dus meestal zelf tijdens de mis, omdat het niet over zomaar een maaltijd en om zomaar vaatwerk gaat, maar om het Lichaam van Christus en de daarvoor speciaal voorziene dragers. De reiniging hiervan moet dus ook op een respectvolle manier gebeuren en maakt daarom deel uit van de mis zelf.

Wat is een eigenlijk een diaken?

Wat is een eigenlijk een diaken?
David, 7de jaar Thuis en bejaardenzorg BSO

Het zien van een diaken kan soms wel een beetje verwarrend zijn. Hij lijkt op een priester maar heeft niet dezelfde kledij of taken en wat misschien nog vreemder is, is dat hij getrouwd kan zijn.  Is hij dan een halve priester, een protestant misschien of nog iets helemaal anders?  Hoog tijd dus om eens uit te  pluizen wat een diaken nu precies is en wat hij doet.

Kort samengevat is een diaken een gewijde man die helpt om binnen de kerk vieringen te verzorgen en mensen in verschillende noden bij te staan. Diaconie betekent dan ook letterlijk ‘dienst’ of ‘hulp’. Je kan ze herkennen aan de stola die ze schuin over hun schouder dragen (zie foto). Eigenlijk zijn er twee soorten diakens. We hebben de transuent diakens en de permanente diakens.

De transuent diakens zijn eigenlijk overgangsdiakens, die later priester zullen worden. Je wordt niet zomaar priester in één keer, maar je krijgt deze wijding in verschillende stappen zou je kunnen zeggen.  Wie karate doet krijgt ook niet van de eerste keer een zwarte band, maar begint met wit krijgt na een tijd geel , dan oranje, groen, blauw, bruin en dan pas een zwarte band. Bij het priesterschap zijn er 7 wijdingen of stappen, namelijk die van poortwachter, lector, misdienaar, uitdrijver, subdiaken, diaken en tot slot priester. Diaken is dus de voorlaatste wijding voor het priesterschap, in karatevergelijkingen is het transuent diaconaat dus de bruine band als het  priesterschap de zwarte is.

Een permanent diaken is geen tussenstap naar het priesterschap. Wie hiervoor kiest blijft dus diaken. Het gaat net zoals bij priesters ook alleen om mannen en ze moeten net als priesters celibatair leven. In tegenstelling tot het priesterschap kunnen vanaf hun 35 ook getrouwde mannen diaken worden, deze moeten natuurlijk niet celibatair leven, maar ze mogen normaal gezien niet hertrouwen wanneer hun vrouw sterft.

Een diaken helpt de priester bij zijn taken in de parochie of ergens anders. Zo kan hij tijdens de mis voorlezen uit de bijbel of de preek houden. Hij kan ook zelf een gebedsviering leiden en de gewijde hostie uitdelen. Hij mag ook het doopsel uitvoeren en als getuige voor de kerk een huwelijksviering voorgaan. Verder staat hij ten dienste van de gemeenschap en zet hij zich bijvoorbeeld in voor de armen, die zieken of andere mensen in nood. Diakens bestaan dan ook al heel erg lang in de bijbel. Je kan er over de allereerste diakens lezen dat ze als helpers van de apostelen worden aangeduid om de zorg voor de weduwen op zich te nemen, omdat de apostelen het vaak heel erg druk hadden met hun taken op het vlak van geloofsverkondiging en dergelijke.

Samengevat kunnen we het volgende zeggen: Diakens zijn zeker katholiek. Het zijn geen priesters hoewel transuente diakens dat wel zullen worden. Permanente diakens kunnen in tegenstelling tot priesters wel getrouwd zijn, maar blijven dan ook diaken. Hun voornaamste taak is het helpen in de vieringen en dienstbaarheid betonen aan hun medemensen in naam van de Kerk.

Afbeelding

Waarom dopen jullie baby’s ze kiezen er toch niet zelf voor?

Waarom dopen jullie baby’s ze kiezen er toch niet zelf voor?
Esperanza  5 organisatiehulp BSO

Een goeie vraag, die vooral komt van protestantse leerlingen. Ergens zit er wel een waarheid in deze vraag natuurlijk, wanneer we onze kinderen dopen, hebben ze ons daarvoor vanzelfsprekend geen toestemming gegeven. Waarom doen we dit dan eigenlijk? Is dat wel eerlijk tegenover onze kinderen? Ik probeer het uit te leggen.

Wanneer we als ouder iets voor onze kinderen doen, gebeurt dit altijd omdat we van hen houden en omdat we ervan overtuigd zijn dat wat we doen,  goed voor hen is. We geven hen bijvoorbeeld veel liefde, warme kledij,  groenten en vlees, inentingen en alles waarvan wij denken dat ze het nodig hebben om gelukkig te zijn . We doen dat allemaal omdat we denken dat dit goed voor hen is. Nu kan het best zijn dat ze vegetarisch worden, dat ze een andere smaak van kledij krijgen of dat ze inentingen overbodig vinden wanneer ze volwassen zijn.  Dat neemt echter niet weg dat we onze kinderen deze dingen toch willen meegegeven.

Net hetzelfde is het met de kinderdoop. Als katholieken geloven we dat God goed voor ons is en dat Hij ons gelukkig maakt. We geloven dat we door het doopsel helemaal worden opgenomen in de liefde van God en dat het doopsel ons bevrijdt van de macht van de zonde waardoor de weg naar de hemel vrij komt.  Deze liefde en vrijheid willen we dan ook zo snel mogelijk met onze kinderen delen, want we willen dat ook zij gelukkig zijn. Het is dus logischerwijs een plicht voor elke katholieke ouder om zijn kind door het doopsel van dit geluk te laten genieten en hen op te voeden in het geloof. Het is dan ook niet voor niets dat partners tijdens de huwelijksceremonie in de kerk, elkaar niet alleen trouw beloven, maar ook beloven tegenover elkaar en Christus dat ze een gezin zullen stichten en de kinderen katholiek zullen opvoeden.

Het is natuurlijk aan de kinderen zelf om ook later uit eigen naam opnieuw voor God te kiezen. Dat gebeurt ondermeer tijdens het sacrament van het vormsel, maar ook door de keuzes die ze elke dag van hun leven zullen moeten maken. De kinderdoop heeft dus niets met dwang, maar alles met Liefde en vrijheid te maken.