Wat zegt de Kerk over euthanasie?

Wat zegt de Kerk over euthanasie?
David A., 7 thuis en bejaardenzorg. BSO

Een goede vraag van David, één die zeker gezien de aard van zijn opleiding beantwoord moet worden.  Samengevat kun je zeggen dat de Kerk tegen euthanasie is omdat ze gelooft dat God en niet de mens over leven en dood moet beslissen. Toch is het goed dat we het fenomeen van dichterbij gaan bekijken, want alleen de algemene regel op zich zegt niet veel.

Als je over Euthanasie wil praten moet je eigenlijk eerst het begrip verklaren. Het woord ‘euthanasie’ betekent eigenlijk ‘de goede dood’.  Is de Kerk dan tegen een goede dood? … Nee, maar daar ligt juist het probleem: een goede dood is in de ogen van een katholiek niet hetzelfde als wat het voor een niet-gelovige westerse mens is. Voor de niet-gelovigen is een goede dood vooral een dood zonder lijden: bijvoorbeeld plots sterven in je slaap. Voor gelovigen sterf je daarentegen een goede dood wanneer je voordat je  sterft je hebt kunnen verzoenen met God. Als je dus voor je stervensuur hebt kunnen biechten en de laatste sacramenten hebt ontvangen bijvoorbeeld. Een goede dood kan volgens gelovigen dus ook wanneer men wel lijdt. Het lijden kan ons zelfs in staat stellen om dichter bij God te komen en ons met God verbonden te voelen: ook Christus leed erg tijdens de laatste uren voor Zijn dood. Het kan ook een manier zijn om ons tot inzicht te doen komen of een manier om boete te doen.

Toch betekent dit niet dat we het lijden moeten zoeken, of niets mogen doen om lijden tegen te gaan. Ook Christus liet zich troosten en verzorgen door de Heilige Veronica op weg naar het kruis en de Kerk heeft zich in heel de geschiedenis altijd voor de lijdende mensen ingezet. Het bestrijden van lijden van anderen is zowat de belangrijkste taak van een Christen en misschien ook wel het beste antwoord op euthanasie. Heel wat mensen die vragen om euthanasie vragen eigenlijk vooral om van het lijden verlost te worden en om troost. Het komt ook vaker voor bij eenzame mensen die niet met de liefde en zorg worden omringd , die ze eigenlijk als mens verdienen. Net zoals bij zelfmoord is het in de eerste plaats dus een hulpkreet en niet een verlangen om dood te zijn. Er echt zijn voor lijdende mensen, met liefde en aandacht, is dus essentieel. Daarnaast mag natuurlijk het lijden ook worden weggenomen of verlicht door pijnstillers, zelfs wanneer deze het leven korter zouden maken (zolang ze maar niet rechtstreeks leiden tot de dood, zoals bijvoorbeeld een zware overdosis morfine, waardoor een patiënt plots zou sterven). Ook palliatieve sedatie, waarbij de patiënt in een kunstmatige coma wordt gebracht om de pijn te verzachten, is toegestaan.

De kwestie ‘euthanasie’ is eigenlijk steeds ingewikkelder geworden. Dat heeft veel te maken met de moderne geneeskunde. Mensen worden veel ouder en kunnen langer in leven gehouden worden, wat natuurlijk positief is. Langs de andere kant kan het er ook voor zorgen dat het lijden van de mens langer aansleept en dat er soms sprake is van therapeutische hardnekkigheid.  Hierover spreken we wanneer men koste wat het kost een leven wil rekken waarvan de situatie toch uitzichtloos is. Stel je bijvoorbeeld persoon X voor. X heeft een zware, ver gevorderde vorm van kanker. Hij zal hoogstwaarschijnlijk een pijnlijke dood sterven binnen enkele weken. X heeft ook een hoge kans op hartaanvallen, waaraan hij kan sterven. Wanneer nu een dokter zou beslissen om X een pacemaker te geven om deze hartaanvallen op te vangen, spreken we over therapeutische hardnekkigheid. Hij laat iemand immers een operatie voor een pacemaker ondergaan, die enkel zijn doodstrijd zal verlengen. De Kerk is dan ook erg tegen therapeutische hardnekkigheid gekant en het is in België bij wet verboden

De Kerk maakt zich vele zorgen in verband met euthanasie.  Vooral omdat het de zwakkeren in de maatschappij erg kwetsbaar maakt. Mensen die eenzaam zijn zouden er sneller voor kunnen kiezen. Arme mensen zouden in een positie kunnen komen waarop ze  niet meer durven kiezen voor een lange ziekenhuisopname die veel duurder is dan euthanasie omdat ze hun nabestaanden willen sparen.  Daarnaast is het ook zo dat de wet op euthanasie steeds losser wordt. Het gevaar bestaat dat nu ook mensen die psychisch lijden in de vorm van zware depressies  euthanasie zullen kunnen gebruiken als medisch begeleide zelfmoord. Tot slot maakt de kerk zich nog het meeste zorgen over zij die gekozen hebben voor euthanasie, want wat gebeurt er met hen in het leven na de dood? Ook op dat vlak zijn er veel overeenkomsten met mensen die zelfmoord plegen.

Laat ons dus als christenen in het algemeen en voor mensen die net zoals David kiezen voor een carrière in de zorgsector in het bijzonder vooral onze aandacht vestigen op het verminderen van het lijden, op empathie en op echte zorg want het is onze taak om te tonen dat je mensen niet met de dood behandelt, maar met liefde.

Afbeelding

Advertenties

Ga je naar de hel als je zelfmoord pleegt?

Ga je naar de hel als je zelfmoord pleegt?
Eline, 5 verzorging BSO

Opnieuw een goeie vraag die op het eerste zicht gemakkelijk te beantwoorden is. In de tien geboden lezen we bij het vijfde gebod dat moord een ernstige zonde is en daartoe behoort dus ook zelfmoord. Normaal gezien is het antwoord dus ja. Je pleegt een moord, namelijk op jezelf en bovendien kan je hiervoor geen vergiffenis meer vragen omdat je natuurlijk dood bent. Je sterft dan niet in vriendschap met God en dat betekent dat je naar de hel gaat. Toch is de realiteit bij zelfmoord vaak helemaal anders en niet zo zwart-wit als je zou denken. Het antwoord op de vraag is dus niet eenzijdig “ja”, maar eerder “niet persé”.

Uit het vorige bericht op deze blog over het vagevuur weten jullie al dat iemand pas naar de hel gaat als hij sterft en niet in vriendschap is met God. Hij heeft zich dan door het plegen van een doodzonde  van God afgekeerd zonder daar enige vorm van spijt over te hebben.  We spreken echter pas van een doodzonde wanneer de zonde vrijwillig gebeurt met volledig bewustzijn van de zonde en wanneer het om een ernstige zaak gaat. Moord is zeker een ernstige zaak en voldoet in dat opzicht zeker aan de eigenschappen van een doodzonde, maar bij zelfmoord is het niet altijd duidelijk of de zelfmoordenaar volledige bij bewustzijn is. In de catechismus van de Kerk lezen we er het volgende over:

“Zware psychische storingen, angst of ernstige vrees voor beproevingen, lijden of foltering, kunnen de verantwoordelijkheid van de zelfmoordenaar verminderen.”

In dat geval gaat het dus niet meer om een doodzonde. Het kan dan zijn dat de zelfmoordenaar dus niet naar de hel gaat, maar toch in het vagevuur terecht komt. We mogen volgens de kerk niet wanhopen over wat er met onze naasten gebeurt die zelfmoord gepleegd hebben. God kan langs verschillende wegen, die alleen Hij kent, de persoon in kwestie nog een kans geven als Hij dat nodig vindt. We moeten dus vooral voor hen bidden.Verder moeten we als christenen ook voorkomen dat mensen naar zelfmoord gaan grijpen omdat ze geen andere uitweg vinden. Mensen die het moeilijk hebben worden beter zoveel mogelijk met raad en troost bijgestaan. Het zou maar al te gemakkelijk zijn om iemand met problemen aan zijn lot over te laten en hem op de koop toe de veroordelen wanneer hij uiteindelijk zelfmoord pleegt.

Wel beschouwt de Kerk zelfmoord als een ernstige doodzonde als ze bewust en vrijwillig gebeurt. We plegen dan een zonde tegenover God. We kregen het leven van Hem toevertrouwd en het is niet aan ons om het te vernietigen wanneer we dat willen. Verder is het ook een zonde tegenover onszelf en onze omgeving. Door de zelfmoord brengen veroorzaken we in onze omgeving veel pijn en verdriet. Het is bovendien ook een slecht voorbeeld voor anderen. Het zou zo niet de eerste keer zijn dat mensen zelfmoord plegen nadat hun idool het voordeed.

Het is dus helemaal niet zo dat zelfmoordenaars allemaal en zonder uitzondering naar de hel gaan. Het is ook niet onze taak om daar over te oordelen. We moeten als katholieken vooral onze medemens helpen zodat hij niet tot deze keuze komt. Wanneer er toch iemand zichzelf  het leven ontneemt mogen we niet wanhopen, maar moeten we voor de ziel van de zelfmoordenaar bidden.

 

Afbeelding

Wat is het vagevuur?

Wat is het vagevuur?
Verschillende leerlingen, Verzorging en organisatiehulp, BSO

Als we sterven geloven we als katholieken dat we naar de hemel, de hel of het vagevuur zullen gaan. De hemel en de hel die kent iedereen wel, maar wat is het vagevuur eigenlijk? Kort gezegd is het een soort tussenniveau. Een plaats waar je naartoe gaat als je niet geheel slecht bent, maar ook niet helemaal perfect. Ik probeer het even uit te leggen.

Wie naar de hel gaat, is gestorven in doodzonde, dat betekent dat hij de liefde van God door ernstige zonden heeft afgewezen. Als je sterft in vriendschap met God of met een ander woord, “in genade” ga je naar de hemel. Althans uiteindelijk. In de meeste gevallen zullen we eerst voor een bepaalde tijd in het vagevuur verblijven. Niemand is zonder zonde natuurlijk en hoewel deze zonden wel vergeven kunnen worden door de biecht, blijven er toch nog wel littekens over. Elke zonde beschadigd onze vriendschap met God. Gelukkig kan iets wat beschadigd is, ook hersteld worden. De biecht is de eerste stap in de vergeving, maar de wonden die onze relatie met God heeft opgelopen, moeten wel nog hersteld worden.

Dat herstellen kan nog tijdens ons leven gebeuren, door boete te doen. Dat kan door bidden, het maken van een pelgrimstocht, door het doen van goede daden en zo verder. Het kan ook door wat we te lijden hebben op aarde op te dragen aan God.
Soms lukt het echter niet om de wonden van onze relatie met God helemaal te herstellen tijdens ons leven en dan gaat dit genezingsproces verder na onze dood, in het vagevuur. Natuurlijk is dit geen plaats of toestand waaraan we veel plezier aan zullen beleven, zoals dat in de hemel wel is. Herstel doet pijn, dat weet iedereen die ooit al heeft moeten revalideren. Toch is de pijn niet te vergelijken met die van de hel. Wie in het vagevuur is, weet dat hij uiteindelijk opnieuw in de hemel zal komen. Er is dus nog hoop voor hen.

De mensen in het vagevuur staan er trouwens niet alleen voor. Want door onze gebeden en die van de heiligen kunnen we hun herstel versnellen. Om dezelfde reden worden er ook missen opgedragen aan de overledenen. Het bespoedigd hun herstel en het helpt de overledenen om snel bij God in de hemel te komen.

Het vagevuur is dus de plaats waar we ons voorbereiden op de hemel, door van onze zonden en hun slechte gevolgen te herstellen. Het is geen leuke plaats, maar gelukkig wel een ‘tijdelijk’ gegeven. Uiteindelijk wacht er na deze ‘tussenstop’ het oneindige geluk om voor altijd, gezuiverd bij God te zijn.

20130415-170511.jpg

Blijven we kinderen in de hemel als we vroeg doodgaan?

“Blijven we kinderen in de hemel als we vroeg doodgaan?”
een leerling, 6 organisatiehulp BSO
collega Dirk Raijmaekers, gemeentelijk instituut Brasschaat

Wanneer we naar de hemel gaan, zal dat in eerste instantie enkel geestelijk zijn. Ons lichaam zal ons pas vervoegen na het einde der tijden.  Dit is een belangrijk punt uit onze geloofsbelijdenis. Het is dus iets waar we zeker van kunnen zijn. Wat minder zeker is, is de leeftijd en het uiterlijk dat we zullen hebben in de hemel. Het is iets wat zelfs de heiligen in de hemel nog te wachten staat. Het is voor ons dus extra moeilijk om er iets over te zeggen.

Er wordt wel eens gezegd dat we engelen worden wanneer we sterven. Dat klopt echter niet. Engelen en mensen zijn twee verschillende levensvormen. Je wordt als mens geschapen of als engel. In tegenstelling tot wat je misschien geleerd hebt uit de films “City of Angels” of “Constanine”, is het niet mogelijk om van engel naar mens, of omgekeerd te gaan. De misvatting dat kinderen of baby’s engelen worden wanneer ze sterven is dus ook onjuist. Engel worden zou trouwens zeker geen promotie zijn, want in tegenstelling tot de mensen in de hemel, zijn engelen gemaakt om naast God ook mensen te dienen.  Als mens moeten we wel God dienen, maar worden wij op onze beurt door de engelen bediend.

Wat we wel weten over het verheerlijkte lichaam dat we zullen krijgen na het einde der tijden, werd door godsdienstwetenschappers en kerkvaders afgeleid uit de teksten over het verheerlijkte lichaam van Christus. Jezus is immers wel al verenigd met Zijn verheerlijkte lichaam en dit lichaam wordt in de evangelies beschreven. De heilige Augustinus kwam tot de conclusie dat Jezus herrees als jonge man en hij gaat er dus ook vanuit dat we rond deze leeftijd (30 à 33 jaar) zullen herrijzen, ook al hadden we deze leeftijd nog niet bereikt op aarde.

Thomas van Aquino, een van de grootste en belangrijkste theologen uit de geschiedenis,  kwam tot hetzelfde idee. Hij stelde dat als God ons lichaam teruggeeft,  het zeker een lichaam zou zijn zonder de tekortkomingen dat het heeft op aarde. Een lichaam dat dus langs de ene kant al volgroeid is en langs de andere kant nog geen ouderdomsverschijnselen vertoont.

Toch zal volgens de kerkvaders ons verheerlijkte lichaam er anders en perfecter uitzien dan het lichaam dat we nu hebben of ooit hebben gehad. Dat valt ook af te leiden uit het feit dat zowel de apostelen, Maria Magdalena en de Emmaüsgangers Jezus niet onmiddellijk herkennen als hij na Zijn dood aan hen verschijnt.  Blijkbaar was er dus toch nog wel een verschil tussen het lichaam van Christus op aarde en zijn verheerlijkte lichaam uit de hemel.

Tot slot kunnen we uit de Bijbelteksten ook nog afleiden dat Jezus de littekens die Hij opliep aan het kruis nog steeds heeft op zijn verheerlijkte lichaam. Volgens theologen zullen martelaars op dezelfde manier de wonden die ze voor hun geloof opliepen, behouden. De littekens worden dus niet als onvolmaaktheid beschouwd, maar als eerbewijs voor wat de martelaars voor hun geloof overhadden. Je kan het eigenlijk vergelijken met de “purple heart”-medaille die Amerikaanse soldaten krijgen wanneer ze in de strijd voor hun land gewond geraakt zijn.

We zullen dus naar alle waarschijnlijkheid een perfecte versie van ons lichaam krijgen, welk nog best te vergelijken valt met dat van een jong-volwassene, ook dus wanneer we als kind sterven.  Houd ook hier opnieuw in het achterhoofd dat het om een vergelijking gaat. Zoals ik bij de vorige vraag al verteld heb, blijft alles wat we zeggen over de hemel onvolmaakt, omdat het niet mogelijk is om met onze taal en verbeelding die op de wereld is gebaseerd, te praten over de hemel, die voor ons zo onbekend is.

imgres

Zullen we elkaar herkennen in de hemel?

Zullen we elkaar herkennen in de hemel?
Chaima A. 5 organisatiehulp

Wanneer we in de hemel zijn, zullen we elkaar dan nog kennen? Zullen we onze vrienden en familieleden kunnen zien en herkennen? Het is een zeer goede vraag, maar een moeilijke om te beantwoorden. Om te beginnen is het leven na de dood nog voor een groot deel een mysterie. Het is ook zeer moeilijk om het leven in de hemel te beschrijven met onze woorden en ons taalgebruik, die gericht zijn op het leven op aarde. In onze taal beschrijven we de hemel vaak als een plaats, maar misschien is het beter hem te beschrijven als een toestand of zelfs nog iets anders. Hoe het ook zij, de hemel zal ons zeker verenigen met God, die aanwezig zal zijn en die we zullen zien of voelen op een manier die ons volmaakt gelukkig zal maken.

We zullen er ook zeker niet alleen zijn. We delen de liefde van God met andere mensen, waaronder mogelijk ook vele familieleden en vrienden van ons. De Bijbel zegt niet veel over hoe onze relatie met hen zal zijn. Wel kunnen we bijvoorbeeld in het evangelie volgens Marcus hoofdstuk 12, vers 25 lezen dat we niet meer getrouwd zullen zijn en ook niet zullen hertrouwen in de hemel. Het lijkt er dus op dat onze relaties zullen veranderen in de hemel.

Ook familiebanden zullen anders zijn. We zullen als gelijkwaardigen God aanbidden en dus niet meer volgens de familiebanden die we voordien hadden. We zullen allemaal eenvoudigweg kinderen van God zijn en dus met iedereen één grote nieuwe familie vormen. Natuurlijk blijven we onze geliefden wel herkennen. De liefde en de dankbaarheid die we tegenover elkaar hadden op aarde verdwijnt niet in de hemel. Net zoals we ook nog liefde zullen hebben voor onze geliefden die nog op aarde leven en andersom. Vanuit de hemel zullen we zelfs in staat zijn onze geliefden op aarde te blijven helpen door onze gebeden.

Onthoud dus vooral dat we voorzichtig moeten zijn als we de taal van de wereld willen gebruiken om de hemel te beschrijven. Familiebanden zijn op zich biologische banden en biologie is iets wat bij het leven op aarde hoort. De liefde die uit deze biologische banden voortkomt gaat echter verder dan de aarde en is in alle opzichten hemels. Het zal dus ook in de hemel blijven bestaan. Vanuit deze liefde kunnen we er dus toch wel op rekenen dat we onze familie en geliefden zullen herkennen, ook al zal onze relatie met elkaar helemaal anders zijn wanneer we zo dicht bij God zijn.

Afbeelding