Wat is dat ronde dingetje boven die engel?

Yasmina, 5 verzorging, BSO

Angel-of-God

Wat is nu dat ronde dingetje rond het hoofd van heilige X of engel Y ? Het is een vraag die regelmatig gesteld wordt. Je ziet deze ronde schijven of ringen inderdaad telkens weer terug bij heiligenbeelden of -schilderijen. “Natuurlijk zijn dit niet zomaar rondjes of ringetjes, maar gaat het over wat we in christelijke traditie een aureool of ook wel nimbus noemen. Misschien heb je er ook al wel over gehoord met de Engelse benaming ‘halo’ (nu weet je meteen waar dat liedje van Beyonce met de gelijknamige titel over gaat).

Het is niet toevallig dat we deze telkens weer zien terugkomen bij heiligen of engelen, want de aureool is net een symbool van de heiligheid of goddelijkheid. Het maakt ons dus duidelijk dat de persoon die in een beeld of op een prent wordt uitgebeeld “heilig” is. Vooral in de Middeleeuwen was dit handig. Heel wat mensen konden in die tijd nog niet lezen, maar door de aanwezigheid van een aureool wist men dan toch dat het over een heilige ging.

De aureool is trouwens niet typisch christelijk, want ook ik andere levensbeschouwingen worden aureolen al dan niet in een andere vorm gebruikt om het goddelijke karakter van personen, wezens of goden te benadrukken. Zo komt het terug bij de Romeinse god Mithras, maar ook in het hindoeïsme en in afbeeldingen van profeten in sommige stromingen van de islam.

GoddevaderIn de christelijke traditie verschijnt de aureool zelfs pas vanaf de 5de eeuw. Oorspronkelijk werd hij enkel bij God en de engelen gebruikt, pas later worden ook apostelen en andere heiligen met een aureool afgebeeld. Meestal gebeurt dit in de vorm van een cirkel die achter of boven het hoofd zichtbaar is, maar ook andere vormen werden in de loop van de geschiedenis gebruikt. Zo zal God de Vader bijvoorbeeld vaak worden afgebeeld met een driehoekige aureool als symbool voor de Heilige Drievuldigheid.

olvHet is dus vooral een toevoeging van de kunstenaar die de heilige afbeeldt die ons iets wil duidelijk maken over de staat van de persoon in kwestie, veel eerder dan dat heiligen in werkelijkheid een aureool zouden hebben zweven boven hun hoofd. Toch is deze lichtkrans misschien niet helemaal uit de lucht gegrepen. Heel wat mensen die Maria zagen verschijnen, spreken immers van een licht dat van haar uit ging. Op de prent hieronder lijkt Maria bijvoorbeeld licht uit te stralen. De manier waarop Maria hier wordt afgebeeld is gebaseerd op een fragment uit de Bijbel dat je terugvindt in de openbaring van Johannes dat hoodstuk 12 vers 1:

 “Er verscheen in de hemel een indrukwekkend teken: een vrouw,
bekleed met de zon
, met de maan onder haar voeten en een krans van twaalf sterren op haar hoofd.”

Ook over andere heiligen lezen in het boek wijsheid hoofdstuk 5,15-16 het volgende :

   ” Maar de rechtvaardigen leven tot in eeuwigheid; de Heer zorgt voor hun loon, de Allerhoogste waakt over hun lot. Daarom ontvangen zij een schitterende kroon en een sierlijke diadeem uit de hand van de Heer…”

Wel gaat het misschien wat ver om uit deze twee citaten te concluderen dat we in werkelijkheid een echte aureool zullen krijgen wanneer we in de hemel komen. De citaten zijn waarschijnlijk vooral symbolisch te interpreteren. De aureolen in de kunst willen vooral benadrukken dat de heiligen een deel van het goddelijke licht reflecteren in de manier waarop ze geleefd hebben. Net zoals elke lamp gemaakt is om licht te geven, is elke mens geschapen om door het Goddelijke Licht bevangen te worden en het door te geven. Onze hoofdbekommernis moet dus niet zijn hoe een heilige er uit ziet, maar hoe we er één moeten worden.

Advertenties

Tellen de sacramenten wel als je ze krijgt van een zondige priester?

Tellen de sacramenten wel als je ze krijgt van een zondige priester?
Vicky 7 Organisatie-assistentie, bso

Wanneer ik in een les over het priesterschap vertelde dat priesters celibatair moeten leven,  kreeg ik deze opnieuw goeie vraag. Vicky vertelde me dat ze haar vormsel had gekregen van een priester.
Hoewel het vormsel op zich moet worden toegediend door een bisschop, hoeft dit op zich geen probleem te zijn, want in nood mag de bisschop ook aan een priester de toestemming geven om het vormsel toe te dienen. Waarschijnlijk was dat dus ook hier het geval. Wat bij Vicky echter meer op de maag lag was dat het een priester was waarvan achteraf bleek dat hij toch een relatie had. Vicky vroeg zich dus bezorgd af of  haar vormsel eigenlijk nog wel geldig was, als haar vormheer in zonde had geleefd wanneer deze haar het vormsel had toegediend. Met andere woorden, tellen sacramenten nog als we ze krijgen van een zondige priester?

Gelukkig heeft de Kerk goed nieuws voor Vicky. De geldigheid van de sacramenten hangt niet af van de “heiligheid” van de bedienaar (=de persoon van wie je het sacrament “krijgt”). Ze zijn dus ook geldig als ze door een priester of bisschop die in staat van zonde is, worden toegediend. Dit komt omdat de kracht van de sacramenten niet van de heiligheid van de priester afkomstig is, maar uit de heiligheid van Christus komt, die in de priester werkt. De kracht is dus niet van de priester zelf, maar van Christus afkomstig. Zolang de priester de bedoeling had om het sacrament toe te dienen zoals de Kerk dat doet, is het sacrament geldig, ongeacht zijn eigen zondigheid.

Je zou het een heel klein beetje kunnen vergelijken met iemand die een lening gaat vragen in de bank. Deze lening kan hij dan verkrijgen via een medewerker van de bank die alles voor hem in orde brengt. Het geld is echter afkomstig van de bank zelf en niet van de medewerker in kwestie. Het zou dus best kunnen dat de medewerker zelf heel wat schulden heeft, maar dat heeft geen invloed op de lening die jij met de bank afsluit.

Dat de sacramenten niet afhankelijk zijn van de heiligheid van de priester, wil natuurlijk niet zeggen dat priesters niet hun uiterste best moeten doen om toch heilig te leven. Het is niet alleen hun plicht als katholiek, maar ze vervullen bovendien ook nog een voorbeeldfunctie. Ze zijn de herders van hun kudde die bestaat uit de parochianen . Een slechte priester kan niet alleen zijn parochie, maar ook de hele Kerk ernstige schade toebrengen, denk  bijvoorbeeld maar aan de schade die door pedofiele priesters werd aangebracht.

Samengevat kunnen we dus stellen dat ook sacramenten van zondige priesters geldig zijn. De priester geeft het sacrament niet uit eigen kracht, maar als vertegenwoordiger van Christus die van Hem de kracht gekregen heeft deze sacramenten toe te dienen.  Toch blijft het de verantwoordelijkheid van elke katholiek en van de priester in het bijzonder, om een waardige vertegenwoordiger van de Kerk en Jezus te zijn, door een goed en heilig leven te leiden.

Afbeelding

Wat is het verschil tussen katholieken en protestanten?

“Wat is het verschil tussen katholieken en protestanten?”
Verschillende leerlingen, verzorging en organisatiehulp, BSO

Het is een vraag die regelmatig terugkomt. Ik behandel ze dan ook uitgebreid in het 6de jaar. Toch is ze niet zo gemakkelijk te beantwoorden.

Eenheid 

Het is vrij gemakkelijk om iets over de katholieke Kerk te zeggen, omdat die één structuur heeft. Je hebt weliswaar kleine verschillen van land tot land en van gemeenschap tot gemeenschap. Zo kan je bijvoorbeeld kleine verschillen merken bij het vieren van bepaalde feesten. Toch heeft elke katholiek  dezelfde leider en deelt hij dezelfde leer (geloofspunten). Bij protestanten is dat niet zo: er zijn wel meer dan 5000 verschillende soorten van protestantisme. Dat maakt het dus moeilijk om algemene uitspraken te doen. De eenheid is dus meteen al het eerste verschil. Ze is er wel binnen de katholieke Kerk , maar niet bij de protestanten.

Heilig

Het tweede verschil ligt hem in de heiligheid. Katholieken geloven dat de kerk heilig is, omdat de Heilige Geest er in werkt en de leden van de Kerk tot heiligheid brengt, onder meer door het toedienen van de sacramenten. Bij protestanten is dat vaak anders: ze geloven niet altijd dat de kerk op zich heilig is of dat ze nodig is om heilig te worden. Protestanten hebben buiten het doopsel dan ook meestal geen sacramenten zoals we die in de katholieke Kerk wel hebben. Protestanten geloven ook niet altijd in heiligen. Zelfs Maria wordt bijvoorbeeld door vele protestanten niet als heilig beschouwd. Je zal in de meeste protestantse gebedshuizen dus geen beelden (van heiligen) vinden, dit in tegenstelling tot katholieke kerken waar je wel heiligenbeelden vindt.

Algemeen

Een derde aspect is dat de katholieke kerk… katholiek is. Klinkt een beetje logisch natuurlijk, maar het heeft met de letterlijke betekenis van het woord ‘katholiek’ te maken. Katholiek betekent eigenlijk ‘algemeen’. Dat houdt in dat de Kerk voor iedereen gesticht is, ongeacht je afkomst, leeftijd, geslacht of achtergrond en dat de leer ook voor iedereen en over de hele wereld hetzelfde is. Bij protestantse gemeenschappen is dat over het algemeen ook zo, maar er zijn uitzonderingen: sommige gemeenschappen sluiten bijvoorbeeld mensen van joodse of Afrikaanse afkomst uit. Andere protestantse gemeenschappen verschillen sterk in geloofsleer naargelang hun vestigingsplaats op de wereld.

Apostolisch

Een vierde verschil ligt hem in het feit dat de katholieke Kerk apostolisch is. Ze is met andere woorden ontstaan uit de apostelen. Hun leer wordt nog altijd verkondigd onder de leiding van hun opvolgers. Deze opvolgers zijn de bisschoppen en de paus. Vele protestantse gemeenschappen hebben deze bisschoppen niet, of toch geen wettelijke opvolgers van de apostelen. Ook hebben protestanten vaak geen priesters, maar dominees. Deze zijn in tegenstelling tot priesters, meestal wel gehuwd of kunnen zelfs van het vrouwelijke geslacht zijn. Protestanten geloven ook niet alle geloofspunten die door de apostelen en hun opvolgers werden doorgegeven, want ze erkennen enkel de bijbel als geloofsbron.

Samengevat

De essentiële kenmerken van de katholieke Kerk zijn dat ze één, heilig, katholiek en apostolisch is. In protestantse gemeenschappen is er telkens minstens één van deze eigenschappen niet aanwezig waardoor ze voor de katholieke Kerk dus ook niet erkend worden als deel van de ware Kerk van Christus.

images

Hoe wordt iemand heilig verklaard?

Hoe wordt iemand heilig verklaard?
verschillende leerlingen, 6 organisatiehulp en verzorging, BSO

Heilig worden is eigenlijk het beste wat een mens kan overkomen. Je mag dan je eeuwigheid in de aanwezigheid van God en in opperste staat van geluk doorbrengen. Het is dus zeker goed om weten wiens voorbeeld we op de weg naar heiligheid kunnen volgen. Om dat te kunnen doen moet je natuurlijk eerst weten wie er heilig is. Ondermeer om deze reden houdt de Kerk zich bezig met heilig-verklaringen. Wanneer de Kerk iemand heilig verklaard, is het echter niet zo dat ze een heilige “maken”. De Kerk geeft de gelovigen gewoon de garantie dat die bepaalde persoon in de hemel is. Voor katholieken is dit niet alleen belangrijk als voorbeeld, maar ook omdat we geloven dat we via de heiligen gunsten kunnen vragen aan God. Wij vragen iets aan een heilige en die vraagt dan aan God om Zijn hulp. We aanbidden de heiligen dus niet, maar vragen hen om hun gebed. Op dezelfde manier kan je bijvoorbeeld ook aan vrienden of familieleden vragen om voor jou te bidden. Aan heiligen vragen om voor je te bidden is zeker zo effectief, want zij zijn al bij God, in de hemel.

Het is natuurlijk niet zo makkelijk om te weten te komen of iemand weldegelijk in de hemel zit. De Paus heeft immers geen vaste telefoonlijn met de hemel. Hoe kan hij dan mensen heilig verklaren?

Wel, wanneer je een overleden vriend of familielid heilig wil laten verklaren, ga je daarvoor eerst naar je plaatselijke bisschop. In principe kan dit pas vijf jaar na de dood van deze persoon. De bisschop zal de zaak bekijken en eventueel het dossier doorsturen naar zijn oversten in Rome. Daar beslist men of er een verder onderzoek komt. Hiervoor heeft de Kerk een aparte congregatie voor de “Zaken van de Heiligen”. Een “promotor Fidei”, een heiligheids- of geloofs-promotor zou je kunnen zeggen, gaat dan verder na of de kandidaat-heilige inderdaad wel een goed katholiek leven heeft geleid. Ze kunnen daarvoor praten met mensen die hem gekend hebben, kijken naar zijn levenstijl, naar de teksten die hij eventueel geschreven heeft en misschien wel naar zijn rapporten uit het middelbaar. Wanneer dit allemaal positief blijkt te zijn, wordt als eerste stap in het heiligverklarings-proces of de canonisatie, de kandidaat-heilige “eerbiedwaardig” verklaard.

Als ultieme bewijs gaat de Kerk dan ook onderzoeken of er door de tussenkomst van deze ‘eerbiedwaardige’ wonderen gebeurd zijn. Wanneer bijvoorbeeld iemand , toen ze aan het graf van de kandidaat-heilige zat te bidden plotseling van longkanker genezen is, gaan zowel katholieke en niet-katholieke wetenschappers van de Kerk onderzoeken wat er nu precies gebeurd is. Als dan geen wetenschappelijke verklaring kan gevonden worden voor wat er is gebeurd, gaat het onderzoek voort en zoeken ook psychologen en godsdienstige geleerden of er geen andere verklaring te vinden is. Vinden ze niets wat een gewone verklaring kan zijn, dan wordt het wonder erkend. Als je zover bent kan de eerbiedwaardige persoon door de paus “Zalig” verklaard worden. Het wonder is immers een bewijs voor de tussenkomst van de eerbiedwaardige en deze kan alleen tot stand komen als de persoon in kwestie in de hemel zit. Hij mag vanaf zijn zalig-verklaring in zijn eigen bisdom vereerd worden of in de kloostergemeenschap waarvan hij misschien lid was. Pas wanneer er een tweede wonder aan te pas komt, wordt hij “Heilig” verklaard. Vanaf dan mag de heilige over de hele katholieke wereld openlijk vereerd worden en wordt hij opgenomen in de heiligenkalender.

Een uitzondering op deze regel in verband met wonderen, zijn de martelaars. Martelaars zijn mensen die omwille van hun geloofsovertuiging gedood werden. Van hen wordt geloofd dat ze rechtsreeks naar de hemel gaan en ze hebben dus geen wonder nodig als bewijs.

Als je ooit heilig verklaard wil worden, kan je dus maar beter werk maken van een goed en gelovig leven, meer daarover lees je hier. Natuurlijk mag je het niet alleen doen om “bekend” te worden. Wie bekendheid en roem wil kan zich beter inschrijven voor de volgende reeks van “idool” of “popstar”. Heiligheid heeft niets te maken met wat we zelf willen, maar met ons inzetten voor wat God wil.

Afbeelding

Kan u ook heilig worden?

“Kan u ook heilig worden?”

een leerling, 5 verzorging BSO

Of ik ook heilig kan worden? Nu, dat hoop ik toch ja. Op zich is elke mens wel al “heilig” op een bepaalde manier. We zijn allemaal levende wezens die van God afkomstig zijn en daarom is alle leven heilig. Die heiligheid dragen wij dus ook met ons mee, maar het is niet deze heiligheid waar de leerling het over had toen ze deze vraag stelde.

Kan ik de heilige “meneer godsdienst” worden, zoals er ook de heilige Norbertus, Ursula of Nicolaas zijn? Wel… ja, dat kan. Iedereen kan dat trouwens. Heiligheid is zeker niet uitsluitend voor pausen, priesters of nonnen. Iedereen die goed leeft en doet wat God van ons vraagt, kan naar de hemel gaan en dat is nu net wat je tot een heilige maakt. Iedereen die in de hemel is, is heilig. Wie heilig wil worden hoeft er dus alleen maar voor te zorgen dat hij zijn plaats in de hemel verdient.

Dat klinkt eenvoudiger dan het is natuurlijk. Het is zeker niet zo dat iedereen automatisch naar de hemel gaat, ongeacht zijn keuzes en gedrag hier op aarde. Wie naar de hemel wil, moet zich daar voor inspannen. In het evangelie van Matteus vertelt Jezus ons over de hemel (“het leven”) en de hel (“de ondergang”):

     [13] Ga binnen door de nauwe poort. Want wijd is de poort en breed is de weg die naar de ondergang leidt; er zijn vele mensen die daarlangs gaan. [14] Hoe nauw is de poort en hoe smal de weg die naar het leven leidt; er zijn maar weinig mensen die hem vinden.

Toch is het voor iedereen mogelijk “de nauwe weg” naar de hemel te vinden. Laat je dus zeker niet ontmoedigen. God geeft ieder mens alle genade (kracht) die nodig is om toch te leven als een goed mens. Het is natuurlijk aan ons om deze kracht te gebruiken. Uiteindelijk maken we zelf de keuze tussen goed en kwaad. Natuurlijk zullen we zo nu en dan ook wel eens een verkeerde keuze maken, we blijven mensen en mensen maken fouten. Dat is trouwens bij de heiligen niet anders, denk bijvoorbeeld maar aan de heilige Petrus die Jezus drie keer verloochende of aan Sint-Augustinus, die voor zijn bekering de naam had nogal een “player” te zijn. Het is dan ook niet voor niets dat er een sacrament is als de biecht. We kunnen altijd vergiffenis kunnen vragen, wanneer we achteraf beseffen dat we fout geweest zijn. Onze kansen op heiligheid zijn dus zeker niet verspeeld na de eerste beste kleine fout, maar dat wil natuurlijk niet zeggen dat we alles moeten doen om ze te vermijden. Ook dat hoort bij heiligheid.

Betekent dit nu dat alle katholieken binnen honderd jaar de heilige “meneer godsdienst” kennen, zolang ik maar in de hemel kom? Niet persé, niet elke heilige is een bekende heilige natuurlijk. Pas wanneer de Kerk zeker is dat iemand heilig is, wordt deze door de paus heilig verklaard. Zo hebben ook andere mensen de garantie dat je in de hemel bent. (Over heiligverklaringen, een volgende keer méér) De heilige zelf heeft natuurlijk zelf niet veel meer aan deze verklaring, hij is al hemel en dus heilig, beter kan het dus niet worden. Doe je zelf dus een groot plezier en ga voor de volle 100% voor de heiligheid, je zal er zeker geen spijt van krijgen.

imgres