Wat zegt de Kerk over euthanasie?

Wat zegt de Kerk over euthanasie?
David A., 7 thuis en bejaardenzorg. BSO

Een goede vraag van David, één die zeker gezien de aard van zijn opleiding beantwoord moet worden.  Samengevat kun je zeggen dat de Kerk tegen euthanasie is omdat ze gelooft dat God en niet de mens over leven en dood moet beslissen. Toch is het goed dat we het fenomeen van dichterbij gaan bekijken, want alleen de algemene regel op zich zegt niet veel.

Als je over Euthanasie wil praten moet je eigenlijk eerst het begrip verklaren. Het woord ‘euthanasie’ betekent eigenlijk ‘de goede dood’.  Is de Kerk dan tegen een goede dood? … Nee, maar daar ligt juist het probleem: een goede dood is in de ogen van een katholiek niet hetzelfde als wat het voor een niet-gelovige westerse mens is. Voor de niet-gelovigen is een goede dood vooral een dood zonder lijden: bijvoorbeeld plots sterven in je slaap. Voor gelovigen sterf je daarentegen een goede dood wanneer je voordat je  sterft je hebt kunnen verzoenen met God. Als je dus voor je stervensuur hebt kunnen biechten en de laatste sacramenten hebt ontvangen bijvoorbeeld. Een goede dood kan volgens gelovigen dus ook wanneer men wel lijdt. Het lijden kan ons zelfs in staat stellen om dichter bij God te komen en ons met God verbonden te voelen: ook Christus leed erg tijdens de laatste uren voor Zijn dood. Het kan ook een manier zijn om ons tot inzicht te doen komen of een manier om boete te doen.

Toch betekent dit niet dat we het lijden moeten zoeken, of niets mogen doen om lijden tegen te gaan. Ook Christus liet zich troosten en verzorgen door de Heilige Veronica op weg naar het kruis en de Kerk heeft zich in heel de geschiedenis altijd voor de lijdende mensen ingezet. Het bestrijden van lijden van anderen is zowat de belangrijkste taak van een Christen en misschien ook wel het beste antwoord op euthanasie. Heel wat mensen die vragen om euthanasie vragen eigenlijk vooral om van het lijden verlost te worden en om troost. Het komt ook vaker voor bij eenzame mensen die niet met de liefde en zorg worden omringd , die ze eigenlijk als mens verdienen. Net zoals bij zelfmoord is het in de eerste plaats dus een hulpkreet en niet een verlangen om dood te zijn. Er echt zijn voor lijdende mensen, met liefde en aandacht, is dus essentieel. Daarnaast mag natuurlijk het lijden ook worden weggenomen of verlicht door pijnstillers, zelfs wanneer deze het leven korter zouden maken (zolang ze maar niet rechtstreeks leiden tot de dood, zoals bijvoorbeeld een zware overdosis morfine, waardoor een patiënt plots zou sterven). Ook palliatieve sedatie, waarbij de patiënt in een kunstmatige coma wordt gebracht om de pijn te verzachten, is toegestaan.

De kwestie ‘euthanasie’ is eigenlijk steeds ingewikkelder geworden. Dat heeft veel te maken met de moderne geneeskunde. Mensen worden veel ouder en kunnen langer in leven gehouden worden, wat natuurlijk positief is. Langs de andere kant kan het er ook voor zorgen dat het lijden van de mens langer aansleept en dat er soms sprake is van therapeutische hardnekkigheid.  Hierover spreken we wanneer men koste wat het kost een leven wil rekken waarvan de situatie toch uitzichtloos is. Stel je bijvoorbeeld persoon X voor. X heeft een zware, ver gevorderde vorm van kanker. Hij zal hoogstwaarschijnlijk een pijnlijke dood sterven binnen enkele weken. X heeft ook een hoge kans op hartaanvallen, waaraan hij kan sterven. Wanneer nu een dokter zou beslissen om X een pacemaker te geven om deze hartaanvallen op te vangen, spreken we over therapeutische hardnekkigheid. Hij laat iemand immers een operatie voor een pacemaker ondergaan, die enkel zijn doodstrijd zal verlengen. De Kerk is dan ook erg tegen therapeutische hardnekkigheid gekant en het is in België bij wet verboden

De Kerk maakt zich vele zorgen in verband met euthanasie.  Vooral omdat het de zwakkeren in de maatschappij erg kwetsbaar maakt. Mensen die eenzaam zijn zouden er sneller voor kunnen kiezen. Arme mensen zouden in een positie kunnen komen waarop ze  niet meer durven kiezen voor een lange ziekenhuisopname die veel duurder is dan euthanasie omdat ze hun nabestaanden willen sparen.  Daarnaast is het ook zo dat de wet op euthanasie steeds losser wordt. Het gevaar bestaat dat nu ook mensen die psychisch lijden in de vorm van zware depressies  euthanasie zullen kunnen gebruiken als medisch begeleide zelfmoord. Tot slot maakt de kerk zich nog het meeste zorgen over zij die gekozen hebben voor euthanasie, want wat gebeurt er met hen in het leven na de dood? Ook op dat vlak zijn er veel overeenkomsten met mensen die zelfmoord plegen.

Laat ons dus als christenen in het algemeen en voor mensen die net zoals David kiezen voor een carrière in de zorgsector in het bijzonder vooral onze aandacht vestigen op het verminderen van het lijden, op empathie en op echte zorg want het is onze taak om te tonen dat je mensen niet met de dood behandelt, maar met liefde.

Afbeelding

Advertenties

Ga je naar de hel als je zelfmoord pleegt?

Ga je naar de hel als je zelfmoord pleegt?
Eline, 5 verzorging BSO

Opnieuw een goeie vraag die op het eerste zicht gemakkelijk te beantwoorden is. In de tien geboden lezen we bij het vijfde gebod dat moord een ernstige zonde is en daartoe behoort dus ook zelfmoord. Normaal gezien is het antwoord dus ja. Je pleegt een moord, namelijk op jezelf en bovendien kan je hiervoor geen vergiffenis meer vragen omdat je natuurlijk dood bent. Je sterft dan niet in vriendschap met God en dat betekent dat je naar de hel gaat. Toch is de realiteit bij zelfmoord vaak helemaal anders en niet zo zwart-wit als je zou denken. Het antwoord op de vraag is dus niet eenzijdig “ja”, maar eerder “niet persé”.

Uit het vorige bericht op deze blog over het vagevuur weten jullie al dat iemand pas naar de hel gaat als hij sterft en niet in vriendschap is met God. Hij heeft zich dan door het plegen van een doodzonde  van God afgekeerd zonder daar enige vorm van spijt over te hebben.  We spreken echter pas van een doodzonde wanneer de zonde vrijwillig gebeurt met volledig bewustzijn van de zonde en wanneer het om een ernstige zaak gaat. Moord is zeker een ernstige zaak en voldoet in dat opzicht zeker aan de eigenschappen van een doodzonde, maar bij zelfmoord is het niet altijd duidelijk of de zelfmoordenaar volledige bij bewustzijn is. In de catechismus van de Kerk lezen we er het volgende over:

“Zware psychische storingen, angst of ernstige vrees voor beproevingen, lijden of foltering, kunnen de verantwoordelijkheid van de zelfmoordenaar verminderen.”

In dat geval gaat het dus niet meer om een doodzonde. Het kan dan zijn dat de zelfmoordenaar dus niet naar de hel gaat, maar toch in het vagevuur terecht komt. We mogen volgens de kerk niet wanhopen over wat er met onze naasten gebeurt die zelfmoord gepleegd hebben. God kan langs verschillende wegen, die alleen Hij kent, de persoon in kwestie nog een kans geven als Hij dat nodig vindt. We moeten dus vooral voor hen bidden.Verder moeten we als christenen ook voorkomen dat mensen naar zelfmoord gaan grijpen omdat ze geen andere uitweg vinden. Mensen die het moeilijk hebben worden beter zoveel mogelijk met raad en troost bijgestaan. Het zou maar al te gemakkelijk zijn om iemand met problemen aan zijn lot over te laten en hem op de koop toe de veroordelen wanneer hij uiteindelijk zelfmoord pleegt.

Wel beschouwt de Kerk zelfmoord als een ernstige doodzonde als ze bewust en vrijwillig gebeurt. We plegen dan een zonde tegenover God. We kregen het leven van Hem toevertrouwd en het is niet aan ons om het te vernietigen wanneer we dat willen. Verder is het ook een zonde tegenover onszelf en onze omgeving. Door de zelfmoord brengen veroorzaken we in onze omgeving veel pijn en verdriet. Het is bovendien ook een slecht voorbeeld voor anderen. Het zou zo niet de eerste keer zijn dat mensen zelfmoord plegen nadat hun idool het voordeed.

Het is dus helemaal niet zo dat zelfmoordenaars allemaal en zonder uitzondering naar de hel gaan. Het is ook niet onze taak om daar over te oordelen. We moeten als katholieken vooral onze medemens helpen zodat hij niet tot deze keuze komt. Wanneer er toch iemand zichzelf  het leven ontneemt mogen we niet wanhopen, maar moeten we voor de ziel van de zelfmoordenaar bidden.

 

Afbeelding

Waar was Jozef toen Jezus stierf aan het kruis?

“Waar was Jozef toen Jezus stierf aan het kruis?”

Ikram 5 Organisatiehulp BSO

Een goede vraag! Waar was Jozef, “de pleegvader” of “voedstervader” van Jezus toen Hij stierf aan het kruis? In de Bijbel lezen we immers wel dat Maria (de moeder van Christus), Maria Magdalena en Maria (de vrouw van Kleopas) aanwezig waren aan het kruis. Ook Johannes was  aanwezig, als enige van de apostelen. In ieder geval is Jozef er blijkbaar niet.

Over het algemeen wordt aangenomen dat Jozef op dat moment al lang overleden was. We lezen immers enkel over Jozef in de Bijbel in de evangelies over de geboorte en jeugd van Jezus. Zo kunnen we lezen dat hij afstamt van Koning David. Onder zijn bescherming komt de zwangere Maria in Bethlehem terecht, waar ze in een stal bevalt van het kind Jezus.  Jozef zorgt er ook voor dat Jezus niet wordt vermoord door de soldaten van Herodes door met het gezin naar Egypte te vluchten. Hij neemt de beslissing om te vluchten na een droom te hebben ontvangen van een engel. De familie keert pas terug nadat Herodes gestorven is. Jozef wordt in de teksten een laatste keer vermeld in het verhaal over de Heilige familie die Jezus uit het oog verliest en Hem na enkele dagen terugvindt in de tempel van Jeruzalem.

Daarna is het niet alleen stil rond de jeugd van Jezus, maar verdwijnt ook Jozef uit de teksten. Op de bruiloft van Kana, het eerste verhaal in de Bijbel over Jezus als volwassene, lezen we wel dat Jezus op dit feest aanwezig is met Maria, maar Jozef wordt vanaf dan niet meer vermeld. Waarschijnlijk is Jozef dus overleden in de periode hiertussen. Daarbij was hij volgens de traditie omringd door zijn liefdevolle vrouw en Jezus. Omdat de Kerk het als een groot geluk beschouwt te kunnen sterven in hun nabije aanwezigheid, is Jozef dan ook de beschermheilige van de gelukzalige dood geworden.

Het is dan ook voor de Heilige Jozef dat sommige katholieken in het verleden zouden gebeden hebben wanneer ze een slechte paus hadden. Buiten bidden voor een (snelle) gelukzalige dood konden ze immers niet anders doen om van een slechte paus af te geraken. Gelukkig is de periode van slechte pausen al lang verleden tijd en hebben we dit soort gebed voor een paus niet meer nodig. Verder is Sint-Jozef ook de beschermheilige van de vaders, het gezin, houtbewerkers, België, de Kerk,… en het lijstje kan zo nog wel even doorgaan. Ondanks zijn schijnbaar kleine rol in de Bijbel is hij dus een heel grote heilige!

Tip: De eerste homilie (preek) van paus Franciscus handelde eveneens over Sint-Jozef en is zeker de moeite om te lezen! Je vindt de Nederlandse versie hier.

Afbeelding

Hoe oud was Jezus toen Hij stierf?

“Hoe oud was Jezus toen Hij stierf?”

leerling, 3 sociaal technische wetenschappen TSO

Vreemd genoeg staat dit eigenlijk nergens letterlijk  in de bijbel geschreven.  Helemaal zeker zijn we hier dus niet over. Natuurlijk zijn er wel al heel wat theologen (godsdienst-wetenschappers) met deze vraag bezig geweest. Zo hebben  katholieke theologen berekend dat Jezus waarschijnlijk 33 jaar oud was toen hij stierf .

Ze berekenden dit vooral door het bestuderen van bijbelteksten. Natuurlijk was dit niet zo eenvoudig en is het dus  ook niet eenvoudig om uit te leggen. Maar ik  beloof dat ik mijn best zal doen.

Het komt erop neer dat ze ontdekten dat Jezus waarschijnlijk 30 jaar oud was toen Hij zich door Johannes liet dopen. Daarmee begon Jezus’ priesterlijk leven. Jezus is immers onze hoogste priester in de hemel, dat kan je ondermeer lezen in de brief van Paulus aan de Hebreeën.  Naar de gewoonten van toen, moest je 30 jaar oud zijn om aan dit priesterlijk leven te beginnen. Daarnaast  weten we dat Jezus na zijn doopsel, 3 jaar lang zijn Woord verkondigde, waarna Hij stierf aan het kruis (en herrees). Als je dat optelt kom je dus bij 33 jaar.

Ook andere wetenschappers kwamen tot gelijkaardige conclusies. In de synoptische evangelies (die van Marcus, Mattheus en Lucas) kan je immers lezen dat wanneer Jezus gekruisigd was, het  drie uur donker werd en dit in het midden van de dag.  Wetenschappers die hierin duidelijk een eclips (zonsverduistering) herkenden, gingen opzoeken wanneer deze zou hebben plaatsgevonden. Een van de eerste wetenschappers die hieraan begon was niet de minste, namelijk Newton. (Je kent misschien wel uit de lessen fysica, hij ligt ondermeer aan de basis van de wetten van de zwaartekracht.) Hij kwam als kruisigingsdatum uit op 23 april in het jaar 34. Moderne sterrenkundigen herberekende deze gegevens nog eens in 1991 en vermoeden dat het eerder op 3 april 33 na Chr, zou hebben plaatsgevonden, wat later ook door andere wetenschappers werd bevestigd. Dat zou dus opnieuw betekenen dat Jezus 33 was, als we ervan uitgaan dat Hij in het jaar 1 geboren werd.

100% Zekerheid zullen we misschien nooit krijgen over de leeftijd van Jezus, maar dat neemt niet weg dat dit getal heel symbolisch is voor de Kerk. Zo hebben soutanes (een kleed dat gedragen wordt door priesters ) niet toevallig 33 knopen, maar verwijzen ze dus naar deze 33 jaren van Jezus.

Afbeelding